وقتی اقتصاد، شهر را فلج می کند: از شکاف طبقاتی تا فرسایش شهری

حران اقتصادی فعلی در ایران، صرفا یک نوسان گذرا در شاخص های کلان اقتصادی نیست، بلکه نمایانگر یک «شکست ساختاری در مدیریت فضایی و زیرساختی» است که پیامدهای آن در شکل گیری شهرهای بی روح، توسعه ناپایدار و تشدید شکاف های طبقاتی تجلی یافته است. تورم افسارگسیخته و کاهش شدید قدرت خرید، الگوی مدیریت سرمایه در کشور را به شدت دگرگون کرده است؛ به طوری که در فضای بی ثباتی بازارها، سرمایه ها به جای ورود به بخش های تولیدی و زیرساخت های مدرن شهری، به سمت «بهای زمین و املاک» سوق یافته اند. این پدیده، محرک اصلی توسعه بی رویه حاشیه نشینی، فرسایش بافت های تاریخی و مرکزی، و از دست رفتن کارایی فضاهای عمومی است که در نهایت، انسجام کالبدی شهر را از بین می برد.
در واقع، زمانی که اقتصاد کلان توان تامین هزینه های نگهداری، به روزرسانی و توسعه هوشمند شهری را از دست می دهد، شهرها از جایگاه استراتژیک خود به عنوان «مراکز اصلی رشد اقتصادی» خارج شده و به «مراکز بار هزینه ای» و استهلاک تبدیل می شوند. در این وضعیت، مفهوم «عدالت فضایی» رنگ می بازد و عدالت در دسترسی به خدمات شهری، قربانی نابرابری های اقتصادی گشته و شکاف میان بخش های مرفه و محروم، جغرافیای شهر را دوپاره می کند. در نهایت، مدیریت شهری که باید بر برنامه ریزی استراتژیک و پیش بینی نیازهای آینده تمرکز کند، در تله ی مدیریت بحران های روزمره، جبران کمبودهای مالی فلج کننده و رفع معضلات فوری ناشی از فقر، گرفتار شده و توانایی خود را برای ایجاد شهرهای تاب آور و زیست پذیر از دست می دهد.