نگاهی کوتاه به هوش مصنوعی

آنچه که در جهان امروزی (عصر مدرن) اکثر جوینده های علم و حتی اذهان عموم را به خود مشغول نموده است با عنوان هوش مصنوعی ) (Artificial Intelligence) تکنولوژی که مانند انسان ها فکر و عمل می کند( خودنمایی می کند. هوش مصنوعی را می توان یکی از حوزه های پیشرفته و جذاب علوم کامپیوتر نامید که در دهه های اخیر با هیجان روزافزون افراد در صنف های گوناگون فعالیتها مورد توجه قرار گرفته است که به ماشین ها اجازه می دهد تا قابلیت های مغز انسان را مدل سازی کرده یا حتی آن ها را بهبود بخشند.

چگونگی خلق هوش مصنوعی: در دهه ۱۹۵۰ میلادی مفاهیم اولیه هوش مصنوعی توسط پژوهشگرانی همچون آلن تورینگ (پدر هوش مصنوعی) و جان مک کارتی (مخترع زبان برنامه نویسیLISP ) و آرتور ساموئل مطرح شد. آنها به دنبال ایجاد سیستم هایی بودند که بتوانند هوش مصنوعی را تجربه کنند. در دهه ۱۹۶۰، تلاش های فراوانی در زمینه هایی مانند منطق، ریاضیات، نظریه اطلاعات و زبان شناسی انجام شد. پژوهشگران مهمی همچون جان مک کارتی و هربرت سایمون به مطالعه مسائلی مانند حل مسئله و تصمیم گیری با استفاده از روش های قابل برنامه ریزی پرداختند. در دهه ۱۹۸۰، با رشد توجه به شبکه های عصبی (الهام گرفته از ساختار مغز انسان )، تحقیقات در این زمینه گسترش یافت. شبکه های عصبی الهام بخشی بسیار بزرگی برای ساختار برنامه های هوش مصنوعی بودند و روش های یادگیری ماشینی را بهبود بخشیدند. با پیشرفت تکنولوژی و افزایش قدرت محاسباتی در دهه ۱۹۹۰ و ۲۰۰۰، استفاده از الگوریتم ها و مدل های پیچیده تر در هوش مصنوعی امکان پذیر شد. این پیشرفت ها به توسعه روش های یادگیری ماشینی و تحلیل داده های بزرگ (Big Data) کمک کرد و الگوریتم های پیشرفته تری در حوزه یادگیری عمیق(Deep Learning) و شبکه های عصبی عمیق به کار گرفته شده اند.

با این شمه ای از دوران خلق هوش مصنوعی، می توان اذعان داشت که: طراحی سیستم های کامپیوتری در راستای فعالیتهای هوشمندانه، جهت انجام وظایف محول شده ای که با تفکر و علم بشری به نتیجه رسیده است، گامی نوین در به ثمر نشستن علم متخصصان و دانشمندان قرن حاضر می باشد که با استفاده از الگوریتم ها و مدل های ریاضی توانایی یادگیری و استنتاج را به سیستم ها اضافه می کند. از اینرو هدف اصلی هوش مصنوعی یا بهتر است بگوییم این مهندسی نرم افزار، تقلید و شبیه سازی قابلیتهای ذهنی انسان و نیز توسعه سیستم هایی است که قادر به تفکر، یادگیری، استنتاج و اتخاذ تصمیمات مشابه به انسان می باشد. لذا با این وصف شاهد قابلیتها و پیشرفتهای چشمگیر فناوری هوش مصنوعی در صدها زمینه ی مختلف من جمله رباتیک، پردازش ها در الگوهای مختلف، پردازش اطلاعات، تحلیل داده ها، تشخیص الگوها، اتخاذ تصمیمات، ارتباطات زبانی، یادگیری و بهبود عملکرد بر اساس تجربه، پیش بینی رفتار مشتریان، خودروهای خودران، رباتیک، بازی های رایانه ای ترجمه های متنی و صوتی، حوزه های کسب و کار، تشخیص بیماری ها، بینایی ماشین، سیستم های آموزشی، تشخیص الگو، در محدوده های پزشکی و جراحی و حتی تعامل با محیط و عوامل خارجی و غیره که بر اساس داده ها و الگوهای تعریف شده در خصوص دستور مطالبه شده، پیش بینی لازم و اتخاذ تصمیم و حل مسائل پیچیده صورت می گیرد، هستیم.

در حقیقت سه دسته اصلی هوش مصنوعی را به شرح ذیل می توان عنوان کرد:

الف) یادگیری ماشینی که شامل یادگیری نظارت شده، یادگیری بدون نظارت و یادگیری تقویتی می باشد

ب) پردازش زبان طبیعی که به سیستم امکان تشخیص، درک و تفسیر زبان انسانی را میدهد

ج) بینایی ماشین (بینایی کامپیوتری)که به سیستم ها امکان تشخیص و تفسیر تصاویر، چهره ها، اشیاء، الگوها و ویدئوها را می دهد. و در ترکیب با سایر حس گرها مانند حسگرهای صوتی، سنسورهای تشخیص حرکت و سایر حسگرها می تواند به سیستم های هوشمند فراگیر کمک کند و بهبود قابلیت ارتباط بین انسان و ماشین را فراهم آورد.