دنباله دارها و تونل پیشران در نظریه تحلیلی

16 مهر 1404 - خواندن 3 دقیقه - 94 بازدید

🌌 دنباله دارها؛ نمودهای قابل رویت تونل پیشران در فضا


محمدرضا علایی جوردهی 


چکیده


پدیده ی دنباله دارها، از دیرباز به عنوان نمایش های باشکوهی از یخ و غبار کیهانی شناخته شده اند؛ اما در چارچوب نظریه ی تحلیلی ساختار فضا و حرکت، می توان آن ها را از دیدگاهی بنیادین تر تفسیر کرد. در این نظریه، حرکت هر جرم در فضا نتیجه ی شکل گیری تونلی از تنش فضایی در ابعاد منفی فضا است؛ تونلی که در راستای نیروی پیشران گسترش می یابد و زمینه ی تداوم حرکت را فراهم می سازد.


تحلیل نظری


طبق اصل «پایداری تنش فضایی»، هرگاه انرژی جهت دار بر یک جرم اعمال شود، در بعد منفی فضا کشیدگی ای پدید می آید که مسیر حرکت را به صورت تونل پیشران مشخص می کند. در این حالت، فضا در راستای نیرو، انبساط موضعی یافته و چگالی مولفه های مثبت فضا در آن راستا کاهش می یابد.


 از این منظر، اجرامی ریزتر در دنباله تونل پیشران در دام افتاده و لاجرم حرکت در داخل تونل پیشران صورت پذیرد. این سبب می شود که ناحیه ی کم چگال تر فضا در پشت سر آن ها به صورت دم نوری و سبزفام آشکار گردد. بدین ترتیب، دم دنباله دار نه بر اثر تبخیر سطحی، بلکه نمودی از حضور ماده ی با چگالی کمتر در مسیر تونل پیشران است.وقتی مولکوله و یا حتی اتم های آزاد در دام تونل پیشران اجرام بزرگ گیر میکنند، از حالت حرکت خطی در بعد مثبت به حالت انتشار موجی در بعد منفی نمود پیدا می کنند. دوم؛ طول موج مختص هر نوع مولکول ، متناسب با انبساط کوانتای فضا در تونل پیشران افزایش می یابد. بنا براین ، در مسیر انتشار این ذرات ، طول موجشان با دریافت انرژی به هر دلیلی (مثلا دریافت نور از ستارگان در طول مسیر) می خواهد کاهش پیدا کند ولی به دلیل تبعیت از کوانتای کشش یافته تونل پیشران قادر به کاهش طول موج و یا افزایش فرکانس نیست، لاجرم انرژی مورد را بصورت امواج نوری بازپس می زند. بسته به طول موج ذرات در بعد منفی رنگهای متفاوتی به چشم می رسد.


نتیجه گیری


مشاهده ی هم زمان چند دنباله دار سبزرنگ در پاییز ۲۰۲۵ (لمون، سوان و اطلس) را می توان فرصتی نادر برای بررسی تجربی رفتار تونل های پیشران در مقیاس بزرگ کیهانی دانست. این اجرام احتمالا در امتداد جریان های پایدار تنش فضایی حرکت می کنند؛ جریان هایی که نه تنها برای دنباله دارها، بلکه برای سیارک ها و حتی سیارات نیز تعیین کننده ی مسیر حرکت در فضا هستند. از این دیدگاه، دنباله دارها را باید زیباترین و قابل رویت ترین نمود از وجود تونل پیشران در ساختار منفی فضا دانست.