بررسی شمایل شناسی نقش مار در حوزه های فرهنگی ایران و آسیای میانه در عصر مفرغ: با تاکید بر ارزیابی تغییرات سبکی و مفاهیم اسطوره ای
سال انتشار: 1395
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 597
فایل این مقاله در 15 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_IAEJ-1-2_008
تاریخ نمایه سازی: 3 اسفند 1398
چکیده مقاله:
تحولات نیمه نخست هزاره سوم م. سبب شد تا فرهنگ های شهری وسیعی در مناطق مختلف خاورنزدیک با شمایل نگاریویژه ای در آثار هنری شان شکل گیرد که از باورها و اعتقادات آن ها منشا گرفته بود. از مهم ترین حوزه های فرهنگی در این دورهمی توان به حوزه فرهنگی ایلام در جنوب غرب ایران با محوریت شوش و چغازنبیل، حوزه فرهنگی جنوب شرق ایران با محوریتجیرفت، حوزه فرهنگی سیستان با محوریت شهر سوخته، حوزه فرهنگی دشت گرگان با محوریت بازگیر، حوزه فرهنگیخراسان با محوریت شهرک فیروزه و چلو، حوزه فرهنگی بلخ و مرو در آسیای میانه و حوزه های فرهنگی در حاشیه جنوبیخلیج فارس، مکران، پاکستان و دره سند اشاره کرد. هر یک از فرهنگ های شهری در این دوره به عنوان یک کانون فرهنگی-هنری با ایدیولوژی های اعتقادی، سیستم های اجتماعی، سنت ها و شمایل نگاری های هنری ویژه و منحصر به فرد شناختهمی شوند. نقش مار به عنوان حیوانی اسطوره ای از دوره مس سنگ در آثار مادی- هنری کانون های فرهنگی ذکر شده باشمایل نگاری متفاوتی تجلی یافته است. در پژوهش حاضر تلاش می شود به روش مطالعه تطبیقی و رویکرد شمایل شناسانه،تغییرات سبکی و مفاهیم اسطوره ای این نقش در کانون های شهری پیش از تاریخ ایران و آسیای میانه ارزیابی شود. نتایجپژوهش نشانگر این است که نقش مایه مار در هنر ایران شرقی و آسیای مرکزی علاوه بر الهام گیری از هنر ایران غربی و میانرودان، به تدریج به علت پیوند با هنر، باورها، مناسبات آیینی و اساطیر ایران شرقی و آسیای میانه و تغییرات سطوح اجتماعی،مذهبی و سیاسی این جوامع ادغام شده و نهایتا منجر به نوآوری هایی در مفاهیم و سبک های هنری این نقش شده است.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
حسن باصفا
استادیار گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور
محمدصادق داوری
دانشجوی کارشناسی ارشد گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور
محمدحسین رضایی
استادیار گروه باستان شناسی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه نیشابور