ویژگی های ساختاری دولت در ایران بعد از انقلاب اسلامی

مسئله ای که از دیرباز توجه برخی از اندیشمندان سیاسی را به خود جلب کرده است، ویژگی های دولت در ایران می باشد؛ به همین خاطر نظریات مختلفی از جمله پاتریمونیال، نئوپاتریمونیال، سلطانیسم، مطلقه، رانتیر، شبه مدرنیته، استبداد شرقی و غیره به منظور بررسی ویژگی ها و خصوصیات دولت های معاصر در ایران ارائه شده است. غالب نظریاتی که در خصوص ویژگی­های دولت در ایران معاصر مطرح گردیده­اند، عمدتا کلان نگر، نظری و کیفی (غیرکمی) بوده و هر یک از دریچه یا زاویه خاصی به ویژگی­های دولت در ایران معاصر پرداخته­اند. این نوشتار برخلاف نظریات و آثار دیگر که عمدتا کلی و مبتنی بر سطوح تحلیل نظری بوده، بر آن است تا با طرح این سوال که ویژگی های ساختاری دولت بعد از انقلاب اسلامی (از اوایل دهه 1390) چه بوده است، پژوهش را آغاز کند. در این راستا، این تحقیق با پیش­کشیدن مطالعه موردی در خصوص رابطه بین رشد طبقه متوسط جدید و روند توسعه مردم سالاری در ایران بعد از انقلاب اسلامی، از یک سو و نقش دولت در اثرگذاری بر این رابطه از سوی دیگر، سعی در پاسخ  دادن به این سوال بوده است. روند و یافته های تحقیق که عمدتا به صورت اکتشافی و با روش تحلیل ساختاری انجام گرفته نشان می دهد که دولت در ایران بعد از انقلاب اسلامی دارای دو ویژگی رانتیر و ایدئولوژیک بوده است. 

کلیدواژه ها:

طبقه متوسط جدید ، فرازوفرود توسعه مردم سالاری ، ساختار دولت ، رانتیر ، ایدئولوژیک