بررسی تاثیر برنامه توانمندسازی دانش آموزان روستایی در جهت پیشگیری از تب مالت: کاربرد مدل اعتقاد بهداشتی توسعه یافته

زمینه و هدف: تب مالت به دلیل طولانی بودن دوره نقاهت بیماری، ایجاد ناتوانی در انسان و سقط جنین در دام ها مشکلات زیادی را برای کشور ایجاد کرده است. یکی از مهمترین راه های کنترل بیماری آموزش مسائل بهداشتی به گروه های درگیر با آن است. لذا مطالعه حاضر با هدف تعیین تاثیر مداخله آموزشی با استفاده از مدل اعتقاد بهداشتی بر توانمندسازی دانش آموزان مقطع راهنمایی روستایی شهرستان دیواندره طراحی و اجرا گردید.روش بررسی: مطالعه از نوع شبه تجربی با مشارکت 220 نفر از دانش آموزان از 3 بخش سارال، مرکزی و کرفتو انجام شد. نمونه گیری به صورت خوشه ای انجام شد و از هر بخش 2 مدرسه به صورت تصادفی انتخاب و به گروه مداخله و کنترل اختصاص داده شد. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته با مقیاس پنج درجهای لیکرت بود. محتوای آموزشی استفاده شده بر اساس پروتکل آموزش و ارتقاء سلامت وزارت بهداشت برای آموزش پیشگیری، کنترل و درمان بیماری تب مالت، راهنمای آموزش مربی، گروه هدف مردم بود. مداخله آموزشی در مدارس در پنج جلسه آموزشی 1/5 ساعته و دوبار در هفته با استفاده از روشهای سخنرانی، بحث گروهی، پرسش و پاسخ و تحویل پمفلت و استفاده از اسلاید توسط 2 نفر از کارشناسان بهداشت عمومی انجام شد. داده های مطالعه در 3 مرحله قبل از مداخله، بلافاصله پس از آموزش و دو ماه پس از آن جمع آوری گردید و با نرم افزار SPSS 18 و آزمون t مستقل و ANOVA و آزمونهای توصیفی تجزیه و تحلیل شد.یافته ها: بین گروه های مطالعه از نظر سن، جنس، تعداد افراد خانواده، تحصیلات و شغل پدر و مادر، وجود دام در منزل، سابقه آموزش در خصوص بیماری تب مالت و سابقه ابتلا به آن در اعضای خانواده اختلاف معنی دار آماری وجود نداشت. میانگین نمره دو گروه قبل از مداخله در سازه های آگاهی، حساسیت درک شده، شدت درک شده، موانع درک شده، منافع درک شده، عملکرد، نرم های انتزاعی، اعتقادات نرمی، نگرش درباره نتایج رفتار، نگرش به تغییر رفتار یکدیگر تفاوت معنی داری وجود نداشتاما بعد از مداخله میانگین نمره در تمام سازه های مورد بررسی در گروه مداخله به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل بود .(p<0.05)نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان داد که استفاده از الگوی مناسب آموزشی می تواند عامل تاثیرگذاری در افزایش آگاهی، دانش و نگرش فرد نسبت به پیشگیری از ابتلا به بیماری باشد و منجر به افزایش اتخاذ رفتارهای پیشگیری کننده در فرد شود. از این رو استفاده از این گونه برنامه های آموزشی در سیستم بهداشتی می تواند بسیار مفید باشد.

کلیدواژه ها:

آموزش ، مدل اعتقاد بهداشتی ، تب مالت ، پیشگیری