مفهوم مرکز و لبه در ساختار هندسی اثر معماری و نسبت آن با تحقق انعطاف پذیری

مرکز به معنای محدوده اصلی و موضع تجلی ویژگی های شاخص ساختار و مفهوم لبه به معنای حوزه فرعی مرتبط با مرکز، فراهم کننده سلسله مراتب تجلی مفاهیم جانبی و پشتیبان ساختار معرفی می گردند. براساس استدلال های تحقیق، مفهوم پایایی به معنی تداوم هویتی و بروز خصلت های وحدت، تشابه و ثبات ساختاری در مرکز ساختار تجلی بیشتری می یابد و فعالیت های شاخص و اصلی اثر معماری در این حوزه امکان بروز بیشتری دارند. با تحقق سلسله مراتب مرکز لبه، به تدریج ویژگی های وحدت، تشابه و ثبات به تکثر، تنوع و تغییر مبدل می شوند و لذا پویایی به معنی بروز چنین خصلت هایی در لبه تجلی می یابد. باید توجه داشت که مرکز و لبه می توانند در طیفی از مفاهیم ذهنی تا عینی به بروز برسند. همچنین تحقق مرکز و لبه در فرایندی طبیعی و خودجوش ملهم از ویژگی های جوهر اثر معماری به بروز می رسد. موضع انعطاف پذیری در انتظام ساختاری، لبه های فضا است. مفهوم لبه بعنوان یک حاشیه دارای عمق مطرح است. چنین حاشیه ای در کنترل تنش ناشی از تداخل حوزه های نیرو راهگشا است. از این رو در مرحله اول توجه به این حاشیه ها و تعبیه مفقاصل ارتباطی مناسب، پتانسیل های جدیدی با ایجاد حوزه مابین ایجاد می کند که نتیجه آن بالا رفتن میزان انعطاف پذیری است. این مفاصل باید دارای دو ویژگی مهم باشند. از طرفی به پایایی لبه خدشه وارد نسازند و بلکه بر آن تاکید کنند و از طرف دیگر جریان نیرو را کنترل، منتقل و تعدیل نمایند. با این نگرش، انعطاف پذیری از نظر ابعاد کالبدی، عملکردی و معنایی اثر معماری در حاشیه محقق می شود. این رویکرد با به اشتراک گذاشتن ظرفیت های فضایی، از حداکثر پتانسیل درونی ساختار بهره می گیرد و لذا انعطاف پذیری بهینه ای ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

مرکز در ساختار ، لبه در ساختار ، انعطاف پذیری ، عمق و گشایش حاشیه