جایگاه کوه در ادبیات ایران در گذر زمان و تاثیر مدرنیته بر آن

سال انتشار:

1398

نوع سند:

مقاله ژورنالی

زبان:

فارسی

مشاهده:

414

فایل این مقاله در 10 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_BAGH-16-71_006

تاریخ نمایه سازی: 18 خرداد 1398

چکیده مقاله:

کوه در اندیشه های اساطیری، جایگاه خدایان و در ادیان مهم محل وحی و گفت وگوی خداوند با پیامبران است، اما در فلات ایران به دلیل جغرافیای خاص این سرزمین که کوه منبع وجود آب بوده است، اهمیت بیشتری دارد. در کتاب دین زرتشت، اوستا، بارها از کوه به نیکی یاد شده و در قرآن هم بارها بر اهمیت آن تاکید شده است. از طرف دیگر و چنان که در بیان مسئله مطرح می شود، وجود منابع آب عامل اصلی و اولیه قرارگیری اغلب شهرها و روستاهای ایران بر دامنه کوه ها بوده است، البته عوامل مهم دیگری همچون وجود هوای مناسب دامنه کوه، نقش دفاعی کوه در برابر بلایای طبیعی و انسانی و وجود ظرفیت های معیشتی و ... نیز بر شکل گیری این سکونتگاه ها و استمرار قرارگیری آنها در دامنه کوه تاثیرگذار بوده است. این کارکردها سبب شده تا کوه در ذهن ایرانیان اهمیت بسیاری داشته باشد، اما در گذر زمان و به دلایل مختلف، به خصوص ورود مدرنیته و تکنولوژی اهمیت کوه برای مردم کاهش یافته و لذا معنای کوه در ذهن مردم به عنوان یک عنصر حیاتی تغییر کرده است. با درنظرگرفتن این مسئله، هدف از نگارش این مقاله آن است تا با روش کیفی مطالعه اسناد تاریخی و از طریق بررسی تاریخی نمونه هایی از اشعار شاعرانی که جایگاه برجسته ای در ساخت زبان و ذهن ایرانیان داشته اند، جایگاه کوه در گذر زمان در ادبیات ایران را ارزیابی کنیم و ببینیم رویکرد شعرا به کوه چه تغییراتی داشته است همان طور که در بیان مسئله گفته شد، نظر به اهمیت ورود مدرنیته بر جایگاه ذهنی مردم بررسی می کنیم که مدرنیته تا چه اندازه ای بر معنای کوه در شعر تاثیر گذاشته است نتایج پژوهش نشان می دهد که جایگاه معنایی کوه در گذر زمان در ذهن شعرا، به خصوص در شعر نو که برآمده از ورود مدرنیته به ایران است، تغییر یافته است. رویکرد عمده شعرای شعر نو به کوه، رویکردی عینی است. همچنین بررسی ها نشان می دهد عامل موثر دیگری پیش از ورود مدرنیته به شعر معاصر، بر تغییر معانی طبیعت و کوه وجود داشته که شاید از خود مدرنیته مهم تر باشد و آن هم دل زدگی شعرا و روشنفکران از دوران قاجار و صفوی به دلیل کاهش قدرت زایش فرهنگی و واپس گرایی نادرست اندیشه های معنوی است.

کلیدواژه ها:

نویسندگان

بابک داریوش

پژوهشگر دکتری مطالعات شهری با گرایش منظر شهری، لابراتوار نظر، ایران و دانشگاه ژنو، سوییس

حشمت الهمتدین
حشمت اله متدین

استادیاردانشکده هنرهای زیبا، دانشگاه تهران.

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • •آرین پور، یحیی. (1372). از صبا تا نیما. جلد 1 ...
  • •ابراهیمی دینانی، غلامحسین. (1391). مجموعه برنامه تلویزیونی در تجلی، دین ...
  • •آژند، یعقوب. (1363). ادب ی ات ن وی ن ای ...
  • •پورعلی فرد، اکرم. (1382). رمانتیسم اروپا و شعر نو پارسی. ...
  • •تجلیل، جلیل و بیگلر، محمدتقی. (1389). بلاغت تصویر در دیوان ...
  • •جعفری کمانگر، فاطمه و مدبری، محمود. (1382). کوه و تجلی ...
  • •حمیدی شیرازی، مهدی. (1364). شعر در عصر قاجار. تهران : ...
  • •داریوش، بابک. (1395). کوهستان البرز در طرح جامع تهران. مجله ...
  • •داریوش، بابک و تقویان، ناصرالدین علی. (در دست چاپ). مطالعه ...
  • •داریوش، بابک و آتشین بار، محمد. (1397). منظر کوه در ...
  • •راشد محصل، محمدرضا، بهنام فر، محمد و زمانی پور، مریم. ...
  • •روح الامینی، محمود. (1376). نمودارهای فرهنگی و اجتماعی در ادبیات ...
  • •طایفی، شیرزاد. (1395). نقد جامعه شناسانه شعر دوره قاجار.کنفرانس بین ...
  • •غلامحسین زاده، غلامحسین. (1380). سیر نقد شعر در ایران از ...
  • •فدوی، طیبه. (1392). تحلیل و بررسی اهداف حافظ از بکارگیری ... [مقاله ژورنالی]
  • •فرجی، فرشید. (1387). نیما و طبیعت گرایی. روزنامه آفتاب، یکشنبه ...
  • •قاضی زاده، سیده ندا. (1383). جایگاه طبیعت در اشعار سهراب ...
  • •کریمی، طاهره و نیک منش، مهدی. (1391). تقابل و تشابه ...
  • •موسوی حاجی، سید رسول و کیخایی، مهدی. (1387). زیگورات، یک ... [مقاله ژورنالی]
  • •یوشیج، نیما. (1363). نامه ها. به کوشش سیروس طاهباز. تهران ...