رفتارهای ضداجتماعی و رفتارهای ناایمن در ترافیک: مسیله ای اساسی برای توجه

زمینه و هدف: رفتارهای ضداجتماعی اشاره به اعمالی مثل تحمیل آسیب جسمی یا روانی به مردم یا اموال و دارایی آنان دارد. این رفتارها در کاربران راه می توانند رفتارهایی ناایمن، خلاف قوانین و مقررات، هر دو یا هیچ کدام باشند. بسیاری از رفتارهای ضداجتماعی در کشورهای با درآمد کم و متوسط یا هنوز غیرقانونی و خلاف مقررات تعریف نشده اند یا برای انجام آنها قانون بهدرستی اعمال نمی شود. ازآنجاکه مسیله سوانح ترافیکی پیچیده، چندوجهی و چندعاملی است، تبیین این عوامل که اثر کمرنگی در منابع و متون علمی دارد می تواند به عنوان مسیله ای اساسی موردتوجه قرار گیرد. هدف این مطالعه شفاف کردن و تبیین نقش رفتارهای ضداجتماعی و ناایمن در بین کاربران راه است.روش کار: این مطالعه به صورت مروری و با استفاده از مشاهده و ثبت تصویری اطلاعات و وقایع مرتبط با این رفتارها در کاربران راه است و با استناد به منابع مختلف مرتبط با مفاهیم اصلی یعنی رفتارهای ضداجتماعی- رفتارهای ناایمن و عوامل خطر و پیامدهای ناشی از این رفتارها انجام شده است. منظور از کاربران راه در این بررسی رانندگان خودروها، موتورسیکلت سواران و عابران پیاده می باشد.نتایج: به طورکلی شیوع رفتارهای ضداجتماعی در کاربران راه 3 تا 5 درصد برآورد شده است. در بین کاربران راه موتورسیکلت سواران رفتارهای ضداجتماعی و ناایمن بیشتری را تجربه می کنند. در بررسی عوامل موثر در تصادفات نتایج مطالعات مختلف نشان داده است که اکثر تصادفات ناشی از خطاهای انسانی است. رفتارهای ناایمن کاربران راهاز قبیل؛ نادیده گرفتن مقررات و خطاهای رانندگی، خستگی و خواب- آلودگی، حواس- پرتی و خستگی، سرعت غیرمجاز، عدم استفاده از تجهیزات ایمنی، میزان ادراک خطر و نوع نگرش نسبت به رانندگی مخاطره آمیز جزء عوامل مهم می باشد. رانندگی رقابت جویانه (لذت بردن از مانور دادن در میان دیگر رانندگان)، رانندگی خطرپذیر (پذیرش خطرات رانندگی برای هیجان و لذت)، رانندگی همراه با خطرپذیری بالا (سرعت و سبقت ناگهانی)، رانندگی پرخاش جویانه مانند (رانندگی بافاصله کم با خودروهای دیگر که اغلب به منظور تنبیه رانندگان صورت می گیرد، گاز دادن از روی خشم، ژست های خشمناک)، استفاده از سیستم صوتی پرقدرت، استفاده از شیشه های تیره یا لامپ های غیرمجاز، سرعت و سبقت های حادثه آفرین و خطرناک، نصب بوق های گوش خراش و استفاده عمدی و بی مورد از آنها نیز از رفتارهای متداول ضداجتماعی در بین کاربران راه است.نتیجه گیری: با توجه به اهمیت موضوع، برنامه های مداخله ای مانند آموزش و اجرای شدید قوانین ترافیکی در کشور در خصوص کنترل و پیشگیری از رفتارهای ضداجتماعی و ناایمن کاربران راه میتواند در کاهش این رفتارها توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

رفتار ضداجتماعی ، رفتار ناایمن ، کاربران راه ، ترافیک