استعاره، آینه اندیشه و روان شاعر و جامعه (مطلعه موردی اشعار قیصر امین پور)

استعاره زینتی برای کلام است که کمک می کند تا به ذهنیت مولف و معنای اصلی متن دست یابیم. با بررسی استعاره های هر قوم و ملت می توان عقاید و باورها و فرهنگ آنها را بررسی نمود. قیصر امین پور، از شاعران برجسته چند دهه اخیر می باشد. وی تمام تلاش خود را در ایجاد زیبایی های شعری معطوف بر آن دشته که دغدغه های همیشگی ذهنی خود را به نمایش بگذارد. در میان شگردهای هنری قیصر بیشتر به آرایه های بدیعی همچون استعاره نظر داشته است. وی به نحوی خاص از استعاره در چینش کنار سایر واژگان و آرایه های بدیعی برای بیان اندیشه و تفکرات و وضعیت روان و ذهن خود بهره برده است. در این پژوهش چهار دفتر شعیر قیصر امین پور (آینه های ناگهان، دستور زبان عشق، تنفس صبح، گلها همه آفتابگردانند) با رویکرد توصیفی و تحلیلی مورد بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که شعر قیصر در بهره گیری از استعاره جایگاه قابل توجهی دارد. با توجه به اینکه شاعر متولد مناطق جنگی است و خود شاهد هشت سال دفاع مقدس بوده است، استعارات مورد استفاده وی به خوبی بیانگر خشم وی از اجتماع و مسایل اجتماعی، ترسیم جنگ و سیمای شهیدان، بیان حال رزمندگان و خانواده های آنها، فلسطین و مسیله مقاومت، عشق و مهدویت است. افزون بر این، نگاهی اجمالی به آثار او نشان دهنده این است که استعاره های مصرحه، مرشحه و مکینه بسامد بالایی در اشعار وی دارند، همچنین بیشترین تعداد استعاره مربوط به دفتر دوم آینه های ناگهان (90 استعاره) می باشد.

کلیدواژه ها:

قیصر امین پور ، استعاره ، تفکرات اجتماعی