رازمرگ

درنقد وبررسی بیتی از شاهنامه در آغاز به این سوال پاسخ باید داد که آز در لغت چه معنایی دارد درلغت نامه دهخدا این کلمه درمعانی زیاد جستن ، زیاده جویی ، افزون خواهی و ... در فرهنگ فارسی معین به معنی آرزو هم به کار رفته در تحقیقات به عمل آمده و با بررسی سخنان و نظریات برخی از بزرگان ادب ایران معانی دیگر آز همچون : مرگ و خواست طبیعی آدمی در نظر گرفته شده است که در این نوشتار برآنیم با روشنگری هر چه بیشتر و ذکر دلایل لازم جواب قانع کننده ای به سوال مطرح گردیده داده شده ، معنی درست آز در بیت مذکور بیان گردد. اگر فرض را بر این بگذاریم که خواست طبیعی آدمی باعث می شود که با پدیده مرگ تضاد پیدا کرده آدمی از راز و رمز مرگ بی خبر باشد ، در این صورت تمامی انسانها باید از حقیقت مرگ بیاطلاع بوده درگمراهی به سر برند ؛در آن صورت تفاوتی بین انسان با معرفت و بیمعرفت به وجود نمیآمد و عالم و جاهل در یک ردیف قرار میگرفت.حال اگر مساله فوق دارای استثناء بوده باشد اکثریت و اقلیت را میتوان در نظر گرفت و لفظ همه واقعا شامل همه نمیشود و کاربرد مجازی آن مطرح است ، پس همه را اکثریت معنی کرده عدهای آن هم اندک و معدود ، لااقل در شمار با معرفتان خواهند بود . بنابراین هدف آن است که با طرح این ایده در مقاله ی حاضر ، اکثریت غافل را معرفی کرده دانایان را از نادانان و قانعان را از حریصان جدا کنیم و معنای تدبیر و تقدیر و رجحان تقدیر را در اثر حماسی فردوسی بزرگ دریابیم . در جنب این مسایل ذکر شده ، نکات مهمتر دیگری را نیز میتوان برشمردبه هررو نقد حاضر بررسی یکی از ابیات آغازین داستان رستم و سهراب حکیم ابوالقاسم فردوسی توسی است که در نسخه های مختلف به دو صورت آمده است ؛ اما قبل از بیان دو شکل بیت مورد نظر بهتر است ابیاتی از کل شعر را بیان کنیم تا ارتباط معنوی و عمودی ابیات مشخص تر شود.