توانمندی های رهیافت عدالت ترمیمی در حفظ حقوق کودکان و نوجوانان در فرآیند کیفری

به طور کلی دادرسی کیفری پدیده ای مهم در چگونگی بازسازی پیامدهای گوناگون برخاسته از بزه کاری در جامعه است. در سرتاسر تاریخ چهار هزارساله حقوق کیفری نیز نظام های باستان یا نوین عدالت کیفری کوشیده اند تا مناسب ترین روندها را در برابر جرایم ارتکابی و ادعاشده در پیش گیرند. با این وجود، ویژگی بارز نظام های کیفری در سرتاسر تاریخ، تمرکز بر رویکردهای سرکوبنده و سزادهی بزه کار بوده است. با این وجود، با پیدایش اندیشه هایی پیرامون ضرورت تمرکز بر کوشش برای بازسازی شتابان فراگیر و مناسب همه زیان های وارد بر بزه دیدگان، جنبش عدالت ترمیمی نیز از دهه هفتاد میلادی به عنوان رهیافتی متمایز و منسجم در چارچوب پژوهش های دانشگاهی و نیز سیاستگذاری های گوناگون در سطوح ملی و فراملی ظهور کرد. تا آنجا که سازمان ملل متحد نیز با تصویب قطعنامه ها و اسنادی سرنوشت ساز، رهنمودهای بسیار مناسبی را در این باره به کشورها ارایه و آنها را به پیاده سازی روندهای عدالت ترمیمی در هنگام پاسخ دهی به اشکال گوناگون بزه کاری فراخوانده است. عدالت ترمیمی امروزه در سرتاسر جهان و در پرتو روندهای آزموده شده آن گسترش یافته است. قانون آیین دادرسی کیفری 1392 نیز که با نوآوری هایی ستودنی همانند پذیرش گفتمان عدالت ترمیمی هم در اصول راهبردی و هم در مواد فنی خود چهره شده، بسترهای بسیار مناسبی را برای به کارگیری راهبردهای عدالت ترمیمی در کشورمان فراهم نموده است. اینک باید این پرسش را به میان آورد که مهم ترین توانمندی های راهبردهای عدالت ترمیمی در فرآیند کیفری برای پاسداری از حقوق گروه های آسیب پذیری همانند کودکان و نوجوانان چیست و نظام دادرسی کیفری ایران برای رسیدن به این هدف باید چه راهبردهایی را در پیش گیرد

کلیدواژه ها:

عدالت ترمیمی ، کودکان و نوجوانان ، حقوق ، فرآیند کیفری