نقد نظریه عدم حرمت ربا در قرض های تولیدی و تجاری

در طول تاریخ فقاهت اسلام تا قبل از سده اخیر، در حرمت ربا هیچ تفاوتی بین ربای مصرفی و ربای تولیدی در فتوای فقهای شیعه و سنی دیده نمی شود. با گسترش نظام سرمایه داری و نفوذ آن به کشورهای اسلامی، بسیاری از تجار، صاحبان صنایع و بانکداران با مساله تحریم ربا مواجه بودند. برای حل این مشکل گروهی از فقها و عالمان دین الگوی بانکداری بدون ربا را مطرح کردند و گروهی دیگر، با ملاک ضرورت حفظ اداره زندگی اقتصادی و اجتماعی، سعی نمودند تفسیرهای جدیدی از ربا را ارایه دهند. این گروه معتقدند آنچه به صورت ربا در اسلام تحریم شده، ربا در قرض های مصرفی است و باادله دهگانه ادعا دارند که بهره در قرضهای تولیدی و تجاری ربا و حرام نیست.این مقاله به روش توصیفی تحلیلی و با بررسی پیشینه تاریخی ربا و دلایل تحریم آن، به نقد و بررسی این ادله دهگانه می پردازد تا نشان دهد که هیچ یک از این دلایل تمام و کامل نیستند و ربا، چه در قرضهای مصرفی و چه در قرضهای تولیدی و تجاری از دیدگاه اسلام حرام است.

کلیدواژه ها:

ربا ، قرض مصرفی ، قرض تولیدی ، قرض تجاری ، ربای جاهلی ، ظلم ، اکل مال به باطل