بررسی نگرش تولیدکنندگان کاهو در استان البرز درباره منابع ایجاد آلودگی و عوامل تبیین کننده اقدامات ایمنی غذایی در مزرعه

زمینه و هدف: بدون تردید توجه به ایمنی غذا در مزرعه اولین گام در دستیابی به ایمنی غذایی و تولید محصول سالم است در حالی که اقدامات مرتبط با ایمنی غذایی در مزرعه از سوی کشاورزان به دلیل نبود شناخت صحیح مورد توجه کافی قرار نمی گیرد. بر این اساس هدف این تحقیق بررسی نگرش کشاورزان درباره منابع ایجاد آلودگی و عوامل تبیین کننده اقدامات ایمنی غذایی در مزرعه بود. روش بررسی: این تحقیق از لحاظ میزان کنترل متغیرها، غیر آزمایشی و توصیفی، از نظر روش گردآوری داده ها میدانی و به لحاظ قابلیت تعمیم یافته ها، از نوع پیمایش است. جامعه آماری تحقیق شامل 732 نفر از تولیدکنندگان کاهو در استان البرز بود که یک نمونه 230 نفر از آنان با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای با اختصاص متناسب (شهرستان ها به عنوان طبقات) انتخاب شدند. داده ها با استفاده از پرسش نامه محقق ساخت گردآوری شد. روایی صوری و محتوای پرسش نامه براساس نظر متخصصان و کارشناسان مرتبط ارزیابی شد و پایایی آن از طریق محاسبه Cronbach Alpha برای سه سازه اقدامات ایمنی غذایی در مزرعه (0/728) منابع ایجاد آلودگی در مرحله قبل از برداشت ( 0/821) و منابع ایجاد آلودگی در مرحله پس از برداشت ( 0/801) تایید شد. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS20 انجام گرفت. یافته ها: نتایج حاکی از آن بود که مهم ترین منابع ایجاد آلودگی شامل استفاده از سموم و آفت کش ها در مزرعه و آب آبیاری (در مرحله قبل از برداشت) و مکان های نگهداری و انبار محصول و وجود رطوبت بالا به هنگام انتقال محصول (در مرحله پس از برداشت) بودند. همچنین نتایج تحلیل عاملی اکتشافی با استفاده از چرخش Varimax نشان داد که متغیرهای زیر بنای اقدامات ایمنی قضایی در مزرعه در پنج عامل اقدامات مرتبط با آموزش و بهداشت کار نگران، بهداشت عمومی، آبیاری، نظارتی و کنترلی بر آن دوران دام و حیات وحش، تلخیص و دسته بندی شده و در حدود 64/314 در صد از واریانس طفل را پوشش دادند. در بین پنج عامل اشاره شده، قابل اقدامات مرتبط با آموزش و بهداشت کارگر را با تبیین 18/725 در صد از واریانس کل، مهم ترین عامل در مقایسه با سایر عوامل بود. نتیجه گیری: با توجه به تعداد منابع ایجاد آلودگی در مرحله قبل و پس از برداشت و احتمال وقوع آلودگی های مختلف در محصول کاهو، ضروری است که شرایط لازم برای تشویق و هدایت تولیدکنندگان سوی انجام اقدامات ایمنی غذایی در مزرعه به ویژه از طریق آموزش آنان درباره شناخت منابع ایجاد آلودگی و اطلاع رسانی در زمینه اقدامات ایمنی و بهداشتی فراهم شود.

کلیدواژه ها:

آلودگی ، آموزش ، ایمنی غذایی در مزرعه