تحلیل ویژگی های گرافیکی سنگ نگاره های تیمره با رویکرد فرمالیستی

سنگ نگاره ها به عنوان قدیمی ترین آثار گرافیکی بشر خاستگاه گرافیک امروز شمرده می شوند. در یک رویکرد فرمگرا قابلیت های تکنیکی آن همچنان می تواند الگویی برای طراحان گرافیک باشد. صخره نگاره های تیمره در تنگه ی غرقاب قیدو و مزاین که از ممتازترین، متنوع ترین و غنی ترین صخره نگاره های خمین هستند مبنای مطالعه در این پژوهش بوده اند. ابتدا ویژگی های طبیعت گرایانه و فراواقع گرایانه نقوش بررسی آنگاه حرکت از واقعیت به انتزاع و آفرینش نقوش انتزاعی مطالعه شده و در بخش اصلی، ویژگی های گرافیکی و روشهای رسیدن به نقش مایه های گرافیکی به شرح ذیل معرفی می شود: 1- بهره گیری خردمندانه و هنرمندانه از طرح های سایه نما / 2- استفاده از بافت با هدف طبیعت گرایی/ 3- ماهیت ارگانیک نقوش/ 4- تغییر زاویه ی دید در ترسیم نگاره ها/ 5- مبالغه و اغراق/ 6- حرکت از واقعیت به سمت انتزاع/ 7- هندسی شدن نقش ها؛ انتزاع محض. همچنین ویژگی هایی که در سفال های ایرانی دوره ی پیش از تاریخ یعنی اغراق، رمزگرایی، استفاده از خط و سطح برای بیان بصری، به کار نگرفتن سایه روشن و تمایل به استیلیزاسیون و حضور نقوش تجریدی فراوان نیز در سنگ نگاره های تیمره دیده می شوند. سنگ نگاره های تیمره، نمادی مهم از شخصیت گرافیک ایرانی است که می تواند در جهان هنرهای تصویری صاحب جایگاه خاصی شود.

کلیدواژه ها:

قابلیت های گرافیکی ، سنگ نگاره ، تیمره ، نقوش طبیعت گرا ، نقوش انتزاعی