بررسی روند تغییر غلظت ریزگردها با تغییرات دمای فصلی در استان خوزستان طی 30 سال اخیر

گردوغبار یا ریزگرد (Dust) توده ای از ذرات جامد ریزوغبار است که در جو پخش شده و شفافیت جو را کاهش داده و دید افقی را محدود می کند. یکی از عوامل بروز پدیده گردوغبار ایجاد تغییرات اقلیمی که دارای تبعاتی مانند پیامدهای زیست محیطی نامطلوب می باشد. یکی از علل کاهش پوشش گیاهی در غرب ایران در دهه اخیر افزایش گردوغبار است که تاثیر متقابل بر پوشش گیاهی این منطقه دارد. ریزگردها همچنین مخاطراتی برای سلامت انسان به همراه دارد. طی تحقیقات انجام شده با افزایش غلظت ریزگردها میزان مرگ و میر در بیماران تنفسی افزایش می یابد. به دلیل موقعیت جغرافیایی ایران در کمربند خشک و نیمه خشک جهان، این کشور به خصوص در مناطق جنوب غربی و خوزستان، مکرراض در معرض سیستم های گردوغبار با منشاء داخلی و خارجی قرار می گیرد. خشک شدن تالاب ها به عنوان یکی از عوامل بروز ریزگردهای استان خوزستان است که باورود گردوخاک از کشورهای عراق، عربستان، کویت، اردن و سوریه به جنوب غربی ایران شدت یافته و خسارات متعددی به همراه داشته است. از دیگر دلایل این پدیده می توان به کاهش رطوبت هوا، افزایش دما، خشکسالی، استفاده بی رویه از منابع آبی به خصوص ذخایر آب زیرزمینی اشاره نمود. بنابراین با افزایش سرعت باد و با توجه به شرایط منطقه ایجاد گردوخاک دور از انتظار نخواهد بود. هدف از انجام این مطالعه بررسی روند تغییرات غلظت ریزگردها با تغییرات دمای فصلی در استان خوزستان طی 30 سال اخیر تا سال 2015 می باشد. نتیجه مقایسه انجام شده بر روی تغییرات دما و غلظت ریزگردها بیانگر بیشترین فراوانی غلظت ریزگردها در خرداد و تیرماه می باشد. با توجه به اثرات سوء ذرات معلق بر سلامتی و پوشش گیاهی منطقه، آگاهی از روند تغییرات این پدیده، به برنامه ریزی کوتاه، میان و بلند مدت ملی و منطقه ای در جهت کاهش اثرات نامطلوب و رفع این پدیده کمک خواهد نمود.

کلیدواژه ها:

ریزگرد ، دیدی افقی ، تغییر اقلیمی ، استان خوزستان ، افزایش دما ، تغییرات دما ، بیشترین فراوانی ریزگردها