درباره ترکیب بند محتشم کاشانی و پنج تن از مقلدان او

در شعر فارسی، مرثیه را می توان به سه دسته تقسیم کرد: دسته اول، مراثی رسمی و تشریفاتی است که شعرا برای پادشاهان و ممدوحان خود که در دربارهایشان زندگی می کردند، می سرودند. دسته دوم مراثی شخصی و خانوادگی است که شاعر در مرگ فرزند یا یکی از بستگان نزدیک خود می سراید دسته سوم، اشعاری است که در رثای شهداء کربلا، مخصوصا سید الشهدا (ع)، اولاد و اصحاب او و سایر پیشوایان دینی و مذهبی سروده شده است ترکیب بند یکی از زیباترین قالب های شعری زبان فارسی است که شاعر می تواند با استفاده از این قالب یک واقعه تاریخی را با تغییر قافیه در چند بند بسراید. این پژوهش قصد دارد تا با شیوه توصیفی – تحلیلی ترکیب بند محتشم کاشاین را به همراه ترکیب بند پنج تن از مقلدان او، یعنی، فیاض لاهیجی، صباحی بیدگلی، عاشق اصفهانی ، وصال شیرازی و حاج محمد حسین غروی اصفهانی بررسی کند. براساس یافته های به دست آمده می توان گفت که تمامی شاعران از همان وزن عروضی ترکیب بند محتشم کاشانی استفاده کردند. اکثر شعرا برای تاثیرگذاری بیشتر، ترکیب بند خود را با تجاهل العارف آغاز نموده اند محتشم، فیاض و وصال واقعی عاشورا و مسلسل وار روایت کرده اند، درترکیب بند وصال شیرازی نقش حضرت زینب (س9 از سیدالشهداء برجسته تر نشان داده شده است.

کلیدواژه ها:

ترکیب بند ، محتشم کاشانی ، فیاض لاهیجی ، عاشق اصفهانی ، صباحی بیدگلی ، وصال شیرازی ، حاج محمد حسین غروی اصفهانی