پیوند حکمت اسلامی و هنر ایرانی (مطالعه موردی شهر اصفهان دوره اصفهان)

پس از ورود اسلام به ایران، هنرمندان ایرانی از حکمت و اندیشه اسلامی بهره گرفته و در راستای تحقق هنری اسلامی کوشیدند. از این رو جهان بینی اسلامی، بر هنر و معماری ایران تاثیرگذارده و در کالبد شهرهای ایرانی نیز متجلی گشت. نگاه متعالی اسلام به انسان و مبانی هستی شناسی و معرفت شناختی آن، الگویی از زندگی را ارایه می دهد که قاعدتا بایستی در تمامی ابعاد زندگی بشر از جمله معماری و شهرسازی متجلی گردد. در معماری سنتی ایران، ارزش های ملی و اسلامی، ترجمانی مناسب در معماری و شهرسازی یافته و در طراحی خانه، محله و شهر به شکل های گوناگون بروز یافته است. این درحالی است که پیشرفت امروزین در عرصه شهرسازی، گاه فاصله بسیاری با این معیارها داشته و به ظهور شهرهایی نامانوس منتهی گشته است. به منظور احیاء هویت معماری و شهرسازی ایران اسلامی و دستیابی به الگوهای جدید و همسو با فرهنگ دینی و ملی، شناسایی ساختار شهرهای سنتی اسلامی و بررسی مولفه های آن، می تواند گامی موثر در راستای ارایه راهکارهای عملیاتی و دستیابی به الگوی نوین شهر اسلامی باشد. در این پژوهش، اصفهان دوره صفوی، به عنوان نمونه ای شاخص در زمینه ارتباط تنگاتنگ میان معماری و مکتب متعالی اسلام و الگویی منسجم از شهر اسلامی-ایرانی، مورد بررسی قرارگرفته است.

کلیدواژه ها:

شهر اسلامی ، معماری ایران ، حکمت ، عصر صفوی