دیدار یار غایب...، جایگاه معشوق در غزل سعدی

سعدی، برجستهترین شاعر در ادبیات غنایی، خداوندگار مسلم غزل عاشقانه است. او پس از پرورش در آب و هوای شیراز رازآمیز و کسب فضیلتهای اخلاقی به بغداد رفت، در نظامیه آن شهر کهشهرت جهانی داشت به تکمیل آگاهیهای خود پرداخت، انگیزه دانش آموزی و تجربه اندوزی او موجب گردید تا مانند جهانگردی کنجکاو، به بیشترین سرزمینهای جهان آن روزگار سفر کند و از هر خرمنی خوشه ای برگزیند و برچیند. ساحتهای اندیشه سعدی متفاوت است، اما در قلمرو هریک،استادی سخندان میباشد. غزل عاشقانه با غزلهای دلاویز سعدی به اوج رسید. زیرا سعدی، نابترین جلوه عشق و دلدادگی را وظیفه اصلی غزل میداند. به این دلیل که غزل، ظرف بیان ظرافتهای عشق و دلباختگی و راز و نیازهای عاشق و معشوق میباشد. عشقی که سعدی بدان باورمند است، عشقی معتدل بود. نه برونگرا و نه درونگرا. بدین معنا که اصالت از آن معشوق است و هیچ مجموع نیست که پریشان طره پریشان معشوق نباشد. معشوق از نظر او جایگاهی والا دارد، و عشقی که هرگز بههوس آلوده نمی شود و معشوق غزل او، آن یار غایب است که دیدارش همانند باران در بیابان تشنه وجود عاشق می بارد.

کلیدواژه ها:

سعدی شیرازی ، ادبیات غنایی ، غزل ، عشق ، معشوق ، نظربازی