الگو فرآیند و ارزیابی مکان شهر از منظر عوامل طبیعی

سکونت گاه های شهری به عنوان یک واحد جغرافیایی، تحت تاثیر عوامل مختلفی در بستر جغرافیایی و درقالب روابط انسان و محیط شکل گرفته اند. برای دستیابی به توسعه همه جانبه این سکونت گاه ها شناخت عوامل طبیعی و تنگناهای توسعه ضروری است. شهر به عنوان یک پدیده پویا در سیستم فضایی محیط بوده و توسعه فیزیکی آن همواره انسان را وادار به برنامه ریزی می کند، از اینرو مطالعات و پژوهش ها، به ویژه در زمینه ویژگی های طبیعی زمین از همه جوانب باید در نظر گرفته شوند. توجه به عوامل طبیعی، جغرافیایی و محیطی از این جهت که این عوامل بستر و جایگاه اصلی شهر را تشکیل داده اند و علاوه بر آن می توانند کلیه عناصر و اجزای طراحی شهری نظیر مکان، شکل، ساختار و بافت شهر را تغییر دهد حائز اهمیت است. به طوری که امروزه کلیه تفکرات برنامه ریزی شهری نقش طبیعت و عوامل اکولوژیک را اساسی ترین عوامل تاثیرگذار فرایند توسعه شهری می داند. هدف تحقیق حاضر آن است با در نظر گرفتن عوامل طبیعی به فرایند ها و الگو های انتخاب مکان مساعد برای احداث شهر پی ببریم. امروزه با توجه به نیاز جوامع بشری می بایست مکان انتخابی شهر با اولویت اول امنیت جان شهروندان و در الویت های بعدی؛ ایجاد و تسهیل دسترسی به امکانات، امکان توسعه شهری برای آیندگان برای بیست و پنج سال آینده، برنامه ریزی گردد. در این میان نقش عوامل طبیعی صرفنظر از عوامل اقتصادی و سیاسی، به عنوان مولفه های کلیدی شهرسازی، نیز باید مورد بررسی قرار گیرد. الگو هایی که رعایت آن منجر به افزایش سلامت و ایمنی شهروندان می گردد و از وقوع بسیاری مشکلات و مخاطرات جلوگیری می کند. در این تحقیق در نظر است با استفاده از روش مطالعه اسنادی به بررسی عوامل طبیعی موثر در مکان گزینی شهرها پرداخته شود. عوامل طبیعی به اصطلاح عواملی می باشند که بصورت طبیعی و بدون مداخله بشر ایجاد شده اند. این عوامل می توانند گاهی در نقش عوامل مثبت و گاهی نیز در حکم عوامل بازدارنده در انتخاب مکان شهر ظاهر شوند. درنتیجه این عوامل طبیعی که در مکان گزینی شهرها تاثیر گذارند بدون لحاظ اولویت عبارتند از : شیب ، فاصله از حریم گسل، فاصله از حریم رودخانه، مناطق با شتاب ثقل زلزله پائین،جنس زمین (مقاومت خاک)، ارتفاع ،جهت جنوبی جغرافیایی.

کلیدواژه ها:

عوامل طبیعی ، عوامل اکولوژیک ، برنامه ریزی شهری ، حریم گسل ، حریم رودخانه ، مقاومت