عوامل مؤثر بر رشد اقتصادی ایران و اثر افزایش قیمت حامل های انرژی

رشد صنعتی و توسع ه اقتصادی تا حد زیادی به مقدار و سطح استفاد ه کارآمد از حامل های انرژی ارتباط دارد و لذا در تجارت جهانی بیشترین سهم به عامل انرژی اختصاص دارد. با توجه به آنکه رشد اقتصادی یکی ازمهم ترین اهداف اقتصاد کلان می باشد و نرخ آن نشان دهنده سرعت افزایش یا کاهش تولید ناخالص داخلی و در نتیجه، سرعت بهبود یا کاهش سطح رفاه و برخورداری افراد است و با توجه به سهم قابل توجه بخشصنعت در تولید ناخالص داخلی، در این پژوهش، عوامل تعیی نکننده رشد اقتصادی ایران با توجه به اثرات طرح هدفمندسازی یارانه ها و افزایش قیمت حامل های انرژی بررسی شده است. متغیرهای تحقیق شامل سری هایزمانی اقتصاد ایران بر اساس آخرین داد ههای منتشر شده توسط بانک مرکزی ایران می باشد. در این تحقیق، پس از اجرای آزمون ریشه واحد و بررسی مانایی متغیرها بر اساس آزمون دیکی فولر تعمی م یافتهADF ضرایب مدل با استفاده از سیستم معادلات همزمان و به روش حداقل مربعات دو مرحله ای در محیط نرم افزار Eviews برآورد شده است.یافته های تحقیق، بیانگر آن است که ارزش افزوده بخ ش های مختلف اقتصادی، اثر مثبت و معنی داری بر تولید ناخالص داخلی و رشد اقتصادی دارد. با توجه به آنکه اندازه دولت با شاخص نسبت هزین ههای دولت به تولیدناخالص داخلی سنجیده م یشود، ضریب مربوط به متغیر مخارج دولت منفی و به لحاظ آماری در سطح 6 درصد، معنی دار است. گسترش دخالت دولت در اقتصاد از طریق پدیده جانشینی جبری یا پدیده رانش و جایگزین شدنبخش دولت به جای بخش خصوصی باعث کاهش هزین ه های سرمایه گذاری خصوصی گردیده و رشد اقتصادی را کاهش م یدهد. ضرایبمربوط به متغیر قیمت حام لهای انرژی نیز منفی و معنی دار است و نشان دهنده آن است که پدیده تورم و افزایش قیمت حام ل ها ی انرژی باعث افزایش هزینه های تولید در کوتا همدت گردیده و نرخ رشد تولید ناخالص داخلی را کاهش م یدهد.

کلیدواژه ها:

رشد اقتصادی ، قیمت حام لهای انرژی ، طرح هدفمندسازی یارانه ها ، اقتصاد ایران