مطالعه و بررسی فنی سازه ی تاریخی بند خلیل خان قلعه خواجه واقع در شهرستان اندیکا خوزستان

در سرزمینی مانند ایران که بخش بزرگی از آن را مناطق نیمه خشک و خشک فرا گرفته از دیرباز تامین و مدیریت منابع آب یکی از مهمترین دغدغه های ساکنان این سرزمین بوده است این امر موجب شده تا ایرانیان از گذشته تا به امروز از چرخه ی آب در طبیعت و مسائل آب های سطحی هیدرولوژی اطلاع کافی داشته و به جنبه های عملی آن نیز توجه وافر نمایند آنان برای حفاظت مهار نگهداری و بهره برداری صحیح از آب رودخانه ها و آب های جاری یا منابع آبی تحت الارضی تاسیساتی به وجود آورده اند که هم اکنون آثار بر جای مانده از آن ها در مناطق مختلف ایران مشاهده می شوند که از این حیث استان خوزستان در جنوب غرب ایران از اهمیت و جایگاه ویژه ای برخوردار است وجود رودخانه های بزرگ و پر ابی هم چون کارون دز کرخه جراحی و زهره با ده ها شاخه ی فرعی و چشمه سارهای فراوان و همچنین دشت های مسطح و حاصلخیز خوزستان را به مستعدترین نقطه برای سکونت جوامع انسانی از گذشته تا به امروز مبدل ساخته است تاکنون بیش از 300 سازه ی آبی تاریخی شامل انواع سدهای مخزنی و انحرافی پل ها و پل بندها آب بندها آباره ها سواره ها تونل ها شبکه ی کانال ها و زهکش ها قنوات آسیاب ها آب انبارها و مواردی از این دست در سطح استان خوزستان شناسایی شده است که با مهارت ویژه ای ساخته شده اند آب بند یا بند موسوم به خلیل خان با قدمتی مربوط به دوره ی صفویه تا قاجاریه در ایران یکی از جمله بی شمار سازه ی آبی تاریخی شناسایی شده در استان خوزستان است که در نوشتار حاضر بدان پرداخته می شود

کلیدواژه ها:

آب بند خلیل خان ، سازه های آبی تاریخی ، صفویه ، قاجاریه ، اندیکا ، خوزستان