شیوه های شخصیت پردازی در منظومه های غنایی نظامی با تکیه بر داستان «خیر و شر»

نظامی گنجوی از داستان سرایان نامور ایرانی است که در حوزه ادب غنایی داستانی، همواره سرمشق شاعران پس از خود بوده است.وی نه تنها به جهت زیبایی های شعری، سرآمد شاعران این حوزه است، بلکه داستان هایی که او می سراید، از جهت اصول داستان نویسینوین نیز شایسته تأمل است. در این مقاله برآنیم که به بررسی، تبیین و تحلیل انواع شخصیت ها، زاویه دید، صحنه پردازی و درونمایه درداستان های غنایی نظامی با محوریت داستان خیر و شر در منظومه هفت پیکر بپردازیم. نگارنده با تبیین مختصری در باب پیشینهشخصیت پردازی و شیوه های آن از منظر محققان ایرانی و غربی، ظرفی برای تحلیل داستان «خیر و شر» فراهم آورده است، سپس شخصیت های اصلی و فرعی و سیاه لشکر داستان را به ترتیب روند داستان بازنموده و کارکرد مثبت یا منفی هر یک را ذکر کرده است. درادامه، زاویه دید شاعر به داستان که اعم از زاویه بیرونی و درونی است، ذکر گردیده و شاهدمثال هایی در این باب آورده شدهاست. درونمایهو مضمون داستان از بخش های دیگر این پژوهش است که در کل، درونمایه ای اخلاقی و تربیتی است و در آخر صحنه هایی از توصیفمناظر طبیعی و یا طبیعت شخصیت های داستانی که شاعر به رشته نظم درآورده، استخراج گردیده است.

کلیدواژه ها:

نظامی ، شخصیت پردازی ، زاویه دید ، صحنه پردازی ، درونمایه ، خیر و شر