بهسازی آب انبارهای تاریخی، راهبردی در جهت حفظ هویت و خوانایی شهرها

نقش حیاتی آب انبارها در بافت شهرها به ویژه در شهرهای حاشیه کویر و مناطق کم آب ایران و تکامل طرح و شیوه ساختمان و بعد هنری و تزییناتی آن ها به ویژه در سردرها، کتیبه های الحاقی به آن ها در دوران اسلامی چنان چشمگیر است که می توان بعضی از نمونه های این پدیده معماری را از لحاظ ارزش های هنری، فرهنگی، فنی و تاریخی همسنگ بعضی مساجد بزرگ، کوشک ها، مقابر و دیگر آثار هنر معماری ایرانی اسلامی معرفی کرد. پرسش محوری در مقاله حاضر این است که توانمندسازی بناهای تاریخی از جمله آب انبارها تا چه حد بر حفظ هویت شهرها و تاثیر مثبتی که بر ذهنیت افراد می گذارند موثر است؟ در جریان پاسخگویی به این پرسش فرض می گردد هویت شهرهای امروز در گرو پاسداری از ارزش های دیروز است. روش تحقیق در این مقاله از نوع توصیفی-تحلیلی است وگردآوری اطلاعات با استفاده از منابع کتابخانه ای و اینترنتی و انجام گردیده است. در این راستا با بررسی میزان تاثیرگذاری مولفه های سازنده یک شهر بر هویت آن می توان نتیجه گرفت که تاریخی بودن یک شهر و وجود آثار با ارزش در آن بیشترین تاثیر را در هویت بخشی به شهر دارند، پس بهسازی و احیای این عناصر می تواند تا حد بالایی به احیای هویت از دست رفته این شهرها یاری برساند. در ادامه به بیان برخی از ویژگی های آب انبارها به عنوان یکی از عناصر شاخص معماری ایران پرداخته می گردد و مولفه هایی که یک آب انبار را به یک عنصر هویت بخش در سطح محله و یا حتی شهر بدل می کند، بیان می شود، و در پایان با ارائه راهکارهایی سعی بر بازگرداندن این شاهکار معماری گذشته به چرخه زندگی شهرها می گردد.

کلیدواژه ها:

توانمندسازی ، آب انبار ، هویت شهر ، خوانایی