مقایسه تطبیقی مفهوم وطن در اشعار ملک الشعرای بهار و محمود درویش

وطن همواره به عنوان یکی از مهمترین درون مایه های شعری شاعران آزاده مطرح بوده است؛ مخصوصاً در برهه ای که دشمنی خارجی بر آن مسلط شده یا قصد تصرف آن را داشته است. علاوه بر اجانبف گاهی در طول تاریخ دیده شده که نقش پادشاهان بی تدبیر در سقوط و پس رفت بلاد کمتر از دشمن خارجی نبوده است. در اواخر دوره ی قاجار جرقه های رهایی از استبداد قاجار در ایران به آتشی عظیم مبدل شد، در این میان نقش شاعرانی نظیر عارف قزوینی، سیداشرف الدین حسینی (نسیم شمال)، فرخی یزدی و بویژه ملک الشعرای بهار در ترغیب مردم غیرقابل انکار است. اشعار وطنی او در دیوانش مؤید این مدعاست. محمود درویش شاعر دیگری است که در سرزمین فلسطین که به اشغال رژیم غاصب صهیونیستی درآمده است، اندوه خود را در قالب اشعاری مهیج به تصویر کشیده است. نویسندگان این سطور برآنند با استخراج جلوه های وطنی اشعار این دوشاعر، به مقایسه تطبیقی آنها بپردازند تا به مفاهیم مشترکی که هر دو شاعر از وطن داشته اند، دست یابند. بادرنظر گرفتن این نکته که هر دو شاعر برخاسته از عصری هستند که وطنشان به شکلی گرفتار مصایب و مشکلاتی است که ناشی از حضور بیگانگان یا نابخردی حاکمان آنهاست، با وجود تفاوت زبانی و محیطی همسانی های بسیاری در نگرش آنان به وطن وجود دارد و به تبع آن مفاهیمی همچون دفاع از وطن و آزادی و دشمن ستیزی در اشعارشان نمایان است.

کلیدواژه ها:

ادبیات تطبیقی ، ملک الشعرای بهار ، محمود درویش ، جلوه های وطنی ، وطن