ژنتیک مربوط بهALSدر ایران

آمیوتروفیک لاترال سکلروزیسALSشایع ترین بیماری موتور نورونی است. معمولا در سن بزرگسالی بروز میکند و کشنده استALS.معمولااسپورادیک مینماید، اما بین 13-1%موارد خانوادگی اند.حدود 20 ژن عامل شناخته شده اند و جهش در اغلب اینها نادر است. حسب فعالیت ژن های شناخته شده، فرآیندهای فشار اکسیداتیو، اختلال در حرکت آکسونی،انتقال وزیکولی، تجمع پروتئینها و متابولیسم RNAدر پاتولوژی بیماری نقش دارند. مهم این است که جهش در انواع ژنهایALSدر بیماران مبتلا به دیگر بیماریهای دستگاه عصبی مشاهده شده است و باور بر آن است که درک پاتولوژیALSبه درک دیگر بیماریها کمک میکند. ما برای اول بار، پایه ژنتیکALSرا در 107 بیمار ایرانی مطالعه کردیم. سن متوسط بروز نسبتا پایین و تعداد سالهای زنده ماندن زیاد بود. مطالعه پیوستگی ژنتیک در چهار خانواده با استفاده از ریزآرایههای پرSNPمنجر به تشخیص جایگاهیlocus در سه خانواده شد که ژن به خوبی شناخته شدهSOD1 در آن قرار دارد. بعد از غربالگری برای جهش، جهش شایع p.Asp90Alaدر بیماران سه خانواده مشاهده شد. توالی یابی 1SODدر تمام بیماران معلوم کرد که این ژن عاملALSدر 12 % بیماران و در %35 خانوادگیها میباشد. جهش تکرار شش نوکلئوتیدی در ژن تازه کشف شده 72C9ORFبه روش ژنوتیپ کردن محصولاتrepeat-primed PCRجست و جو شد و تنها دو بیمار حامل این جهش بودند. لذا برخلاف کشورهای غربی که 72C9ORFاصلی ترین عامل بیماری است، این ژن در ایران نقش کم رنگ تری دارد. همچون اغلب جمعیتها، جهش در ژنTARDBPنیز بسیار نادر بود.

کلیدواژه ها:

آمیوتروفیک لاترال سکلروزیس ، TARDBP ، C9ORF72 ، SOD1 ، ALS