واکاوی مبانی فقهی مهریه با رویکرد مقاصدی

هدف. رویکرد مقاصدی، با محوریت قرار دادن اهداف متعالی شریعت، ابزاری کارآمد برای رفع چالش های ناشی از نگاه صرفا ظاهرگرایانه به احکام فقهی است. این رویکرد، درک عمیق تری از نصوص و روایات فقهی ارائه می دهد و ضرورت توجه به حکمت های تشریع را برجسته می کند. این پژوهش به تحلیل انتقادی مبانی فقهی مهریه با تمرکز بر مقاصد شریعت می پردازد و چالش های نگاه صرفا مالی و معاوضی به آن را، به ویژه در بستر اجتماعی امروز، بررسی می کندروش. بر این اساس با روش تحلیلی، توصیفی، مبانی فقهی مهریه مورد تحلیل قرارگرفته است.یافته ها. برخی روایات، مهریه را پیشکش و نحله ای برای زوجه در آغاز زندگی مشترک معرفی می کنند که نشان از ماهیت معنوی آن دارد. دسته دیگر روایات نیز به ضرورت پرداخت مهریه در آستانه جدایی اشاره دارد که می توان آن را پشتوانه ای مالی و جبران کننده پیامدهای روانی جدایی برای زن دانست. این تحلیل، ضمن تایید حقوق زن، به تحقق اهداف والای شریعت در تحکیم بنیان خانواده کمک می کند.نتیجه گیری. نگارندگان به این نتیجه رسیده اند که نگاه صرفا معاملی به مهریه به عنوان عوض بضع، در تضاد با مقاصد شریعت نکاح است و می تواند به روابط زوجین آسیب برساند. رویکرد مقاصدی نشان می دهد که مهریه، فراتر از جنبه مالی، دارای ابعاد معنوی و اخلاقی است و باید در چارچوب ضروریات (مانند حفظ نسل و آرامش خانواده)، حاجیات (تسهیل ازدواج و رفع حرج) و تحسینیات (نماد صداقت و عشق) تبیین شود.

کلیدواژه ها:

مهریه ، مقاصد شریعت ، حقوق زنان ، روایات مهریه ، روابط زوجین