تحلیل و بررسی ابعاد فقهی آزادی در فقه سیاسی

بحث مبانی فقهی آزادی و واکاوی ابعاد آن از مباحث مهم در علم فقه بوده و این جستار با استفاده از منابع دسته اول فقه، مسئله آزادی‎را مورد بررسی قرار داده است. فقهاء، مبحث آزادی در علم کلام را به عنوان اصل موضوعی در فقه پذیرفته و به جای اثبات آن، قلمرو آزادی را بررسی نموده و در این زمینه دو رویکرد تکلیف محوری و حق مداری‎را اتخاذ نموده‎اند. بحث آزادی در فقه دارای ابعاد مختلف بوده و از آنجا که انسان از کرامتی ذاتی و حق حیات برخوردار است و دیگران و خود فرد در راستای نیل وی به سعادت، مکلف به صیانت از این حق فطری بوده و فقهاء با تبیین مبانی فقهی حق حیات به حرمت خودکشی و عملیات تروریستی نظر داده‎اند. آنان، با بیان آزادی مدنی، اعتقادی و بیان، انسان را در انتخاب دین آزاد دانسته و در راستای رشد فکری انسان، اندیشه‎را بر عقیده مقدم داشته و دفاع از حقوق مظلومان را از مسلمات فقه برشمرده‎ و معتقدند که بین جهاد ابتدایی در عصر غیبت و آزادی در انتخاب دین تنافی نبوده و جهاد در اسلام برای نابودی حاکمان ظالم جعل گردیده و با رفع ظلم، ملت‎ها در انتخاب دین و یا عدم آن آزادند. فقهاء آزادی فرد را در فقه، به حفظ منافع دیگر افراد، اخلاقیات، و مقدسات مکاتب و ادیان، محدود نموده و با سو استفاده از آزادی، نباید دست به تحریف دین و اخلال در حقوق مردم و مصالح عمومی‎ زده و زمینه ضلالت مومنان را، فراهم نمود.

کلیدواژه ها:

مبانی فقهی ، آزادی ، فقه ، فقهاء و ابعاد‎