تحلیل گفتمان فضای سوم؛ فضای شهری به عنوان عرصه مقاومت فضایی- سیاسی در شیلی و ایران

گفتمان فضای سوم طی سال های اخیر در اعتراضات در جوامع مختلف مشابهت های زیادی پیدا کرده است. پژوهش کنونی با هدف مطالعه تاریخی _ تطبیقی گفتمان فضای سوم در دو اعتراضات شیلی و اعتراضات آبان ماه ایران انجام شده است که هر دو در سال ۱۳۹۸ رخ داد. این پژوهش با روش تحلیل گفتمان تاریخی انجام شده که توسط وداک ارائه شده است. منابع تحقیق، مجموعه ای از منابع دست اول و دوم اعم از روزنامه ها و ژورنال های خبری و پژوهش های دانشگاهی بود. نتایج تحقیق نشان می دهد که سه توپوی اصلی گفتمان این دو اعتراض شهری یعنی توپوی تغییر و کرامت، سوژگی سیاسی و دربرگیرندگی و عدالت در هردو نمونه از اعتراضات مشترک است و معترضان در هر دو اعتراض، خواهان اعمال سوژگی خودشان درمقابل دولت هستند، به نحوی که آن را وادار به اعمال سیاست های عادلانه اقتصادی بکند. سیاستی که امکان تحقق یک زندگی باکرامت را برای آن ها محقق می کند؛ علاوه برآن، الگوهای کنشگری فضایی در اعتراضات نیز متاثر و بازتولیدکننده گفتمان اعتراضات است. الگوهای کنشگری وندالیستی بیانگر خشم از بی عدالتی های موجود و الگوی کنشگری کارناوالیستی بیانگر مدنی بودن اعتراضات است. این دو الگوی کنشگری بازنمای توپوی تغییر و کرامت است؛ زیرا بازنمای تمایل به گذار به وضعیتی کرامتمندانه است. علاوه برآن، الگوی کنشگری نمادین نیز نشان دهنده تمایل شدید معترضان به تغییر وضعیت کنونی و بازاندیشی تاریخی است که بازنمای عملی توپوی دربرگیرندگی و عدالت در راستای سیاست گذاری های آینده است. الگوی کنشگری سایبری _ ریزوماتیک نشان دهنده تداوم و گسترش دامنه کنش های اعتراضی در شبکه های اجتماعی و تحقق عملی توپوی سوژگی سیاسی بوده است.

کلیدواژه ها:

اعتراضات شهری ، فضای سوم ، الگوی کنشگری فضایی ، تحلیل گفتمان تاریخی ، توپوی ، روث وداک