تحلیل خطاب الحوارات فی قصه النبی موسی (۸) علی اساس نظریه بول غرایس

سال انتشار: 1406
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: عربی
مشاهده: 17

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_RALL-19-38_006

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

یعد تحلیل الخطاب الحواری فی قصه النبی موسی (۸) من السبل المهمه للکشف عن الآلیات التداولیه والتواصلیه فی القرآن الکریم؛ اذ تعد هذه القصه من اغنی القصص القرآنیه، من حیث تعدد البنی الحواریه وتنوع المقامات الخطابیه فیها. یسعی هذا البحث، بمنهج وصفی تحلیلی، الی دراسه الحوارات الوارده فی قصه موسی (۸) فی ضوء نظریه التعاون عند بول غرایس، من خلال تحلیل حواراته من الله تعالی، وفرعون، والسحره، وبنی اسرائیل، والخضر، للکشف عن مظاهر الالتزام بمبادئ التعاون او الخرق المقصود لها، وما ینشا عن ذلک من دلالات ضمنیه واستلزامات حواریه. وتقوم نظریه غرایس علی افتراض اساس، مفاده ان نجاح التخاطب بین المتکلم والمخاطب یتحقق من خلال التعاون، وفق اربعه مبادئ رئیسه: مبدا الکم، ومبدا الکیف، ومبدا المناسبه، ومبدا الطریقه. ویظهر تحلیل النص القرآنی ان الحوارات فی قصه موسی (۸) لم تکن مجرد تبادل للالفاظ، بل کانت افعالا خطابیه، تحمل وظائف اقناعیه وتربویه وحجاجیه؛ اذ التزم المتخاطبون احیانا بهذه المبادئ، بما ینسجم مع مقتضیات المقام، وفی احیان اخری، جری خرقها خرقا مقصودا لانتاج معان اضافیه، او لابراز الحق، او لکشف بطلان موقف الخصم، او لتحقیق غایات تعلیمیه وتوجیهیه. وقد انتهی البحث الی ان القرآن الکریم یوظف الحوار توظیفا بالغ الدقه، بحیث تتکامل فیه البنیه اللغویه مع السیاق المقامی لتحقیق اثر دلالی وتواصلی عمیق. کما تبین ان نظریه غرایس تمثل اداه تحلیلیه فعاله فی مقاربه الحوارات القرآنیه، لما تتیحه من فهم اعمق للاستلزام الحواری، والسکوت، والتلمیح، والخرق التداولی المقصود؛ وبذلک، توکد الدراسه ان قصه موسی (۸) تمثل نموذجا بارزا للخطاب القرآنی الحواری القائم علی الاحکام البلاغی والتداولی معا.

نویسندگان

فاروق نعمتی

استاذ مشارک فی قسم اللغه العربیه وآدابها بجامعه پیام نور، طهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • * القرآن الکریم ...
  • ا. العربیهابن زرام، فتیحه؛ ویوسف بن زحاف. (۲۰۲۵م). «قواعد مبدا ...
  • ابن عاشور، محمد الطاهر. (۱۹۸۴م). التحریر والتنویر. تونس: الدار التونسیه ...
  • ابن عطیه الاندلسی، ابو محمد عبد الحق بن غالب. (۲۰۰۱م). ...
  • ابو حیان الاندلسی، محمد بن یوسف. (۱۹۹۳م). البحر المحیط فی ...
  • دراز، محمد عبد الله. (۲۰۰۵م). النبا العظیم: نظرات جدیده فی ...
  • الرازی، ابو عبد الله فخر الدین محمد بن عمر. (۱۹۸۱م). ...
  • الزرکشی، بدر الدین محمد بن عبد الله. (۱۹۵۷م). البرهان فی ...
  • الزمخشری، ابو القاسم جار الله محمود بن عمر. (۱۹۸۷م). الکشاف ...
  • الطباطبائی، محمد حسین. (۱۹۹۷م). المیزان فی تفسیر القرآن. قم: جماعه ...
  • الطبرسی، ابو علی الفضل بن الحسن. (۱۹۹۵م). مجمع البیان فی ...
  • القرطبی، ابو عبد الله محمد بن احمد. (۱۹۶۴م). الجامع لاحکام ...
  • قطب، سید. (۲۰۰۴م). فی ظلال القرآن. القاهره: دار الشروق ...
  • نجفی ایوکی، علی؛ ومعبود اسماعیلی. (۱۴۰۲ه.ش). «دراسه وتحلیل خطبه الاشباح ...
  • یول، جورج. (۲۰۱۰م). التداولیه. ترجمه قصی العتابی. بیروت: الدار العربیه ...
  • ب. الفارسیهآشوری، نسیم؛ علی نجفی ­ایوکی، و احسان اسماعیلی طاهری. ...
  • آقاگل­زاده، فردوس. (۱۳۸۵ه.ش). تحلیل گفتمان انتقادی. تهران: علمی و فرهنگی ...
  • اسودی، علی؛ اکرم السادات محمودی. (۱۴۰۲ه.ش). «بررسی اصول گفتگوی حضرت ...
  • الام، کر. (۱۳۹۵ه.ش). نشانه شناسی تئاتر و درام. ترجمه فرزان ...
  • پورابراهیم، شیرین؛ و فردوس آقاگل­زاده. (۱۳۹۴ه.ش). «بررسی ساختار روایی داستان ...
  • حبیب­اللهی، مهدی؛ محمدرضا ستوده­نیا، و مهدی مطیع. (۱۳۹۵ه.ش). «تفاوت تعبیر ...
  • خلف الله، محمد احمد. (۱۴۰۱ه.ش). مفاهیم قرآنی. ترجمه سیدمحمد حسین ...
  • رحیمی خویگانی، محمد؛ و نصرالله شاملی. (۱۳۹۲ه.ش). «داستان حضرت موسی ...
  • روشن، بلقیس؛ و لیلا اردبیلی. (۱۳۹۲ه.ش). مقدمه ای بر معناشناسی­شناختی. تهران: ...
  • سعیدی، غلامعباس. (۱۳۹۱ه.ش). «بررسی زبانشناختی تناسب آیات بر پایه اصل ...
  • شمیسا، سیروس. (۱۳۸۴ه.ش). بیان و معانی. تهران: میترا ...
  • (۱۳۹۳ه.ش). معانی. تهران: میترا ...
  • صالح بک، مجید؛ ورضا جلیلی گیلانده. (۱۴۰۴ه.ش). «نقض اصل همکاری ...
  • صفوی، کوروش. (۱۳۹۲ه.ش). معنی شناسی ­کاربردی. تهران: همشهری ...
  • قائمی­نیا، علیرضا. (۱۳۸۹ه.ش). بیولوژی نص: نشانه­شناسی و تفسیر قرآن. تهران: ...
  • لاینز، جان. (۱۳۹۱ه.ش). درآمدی بر معناشناسی زبان. ترجمه کورش صفوی. تهران: ...
  • محسنی رکاوندی، هادی. (۱۳۹۰ه.ش). تحلیل اخلاقی وتربیتی گفتگوی انبیا (%) ...
  • مک کاریک، ایرنا ریما. (۱۳۸۵ه.ش). دانش­نامه نظریه های ادبی معاصر. ترجمه ...
  • ملاابراهیمی، عزت؛ و پروانه صالحانی فارسانی. (۱۴۰۲ه.ش). «معناشناسی اصول چهارگانه ...
  • یارمحمدی، لطف­ الله. (۱۳۸۵ه.ش). ارتباطات از منظر گفتمان­شناسی انتقادی. تهران: ...
  • یول، جورج. (۱۳۹۳ه.ش). کاربردشناسی زبان. ترجمه محمد عموزاده مهدیرجی و ...
  • ج. اللاتینیهغرایسGrice, H. P. (۱۹۷۵). »Logic and Conversation«. In Syntax ...
  • هیرمانHerman, Vimala. (۱۹۹۵). Dramatic Discourse: Dialogue as Interaction in plays. ...
  • لیفینسونLevinson, Stephen C. (۱۹۸۳). Pragmatics. Cambridge: Cambridge University Press ...
  • نمایش کامل مراجع