تحلیل خطاب الحوارات فی قصه النبی موسی (۸) علی اساس نظریه بول غرایس
محل انتشار: مجله بحوث فی اللغه العربیه، دوره: 19، شماره: 38
سال انتشار: 1406
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: عربی
مشاهده: 17
فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_RALL-19-38_006
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
یعد تحلیل الخطاب الحواری فی قصه النبی موسی (۸) من السبل المهمه للکشف عن الآلیات التداولیه والتواصلیه فی القرآن الکریم؛ اذ تعد هذه القصه من اغنی القصص القرآنیه، من حیث تعدد البنی الحواریه وتنوع المقامات الخطابیه فیها. یسعی هذا البحث، بمنهج وصفی تحلیلی، الی دراسه الحوارات الوارده فی قصه موسی (۸) فی ضوء نظریه التعاون عند بول غرایس، من خلال تحلیل حواراته من الله تعالی، وفرعون، والسحره، وبنی اسرائیل، والخضر، للکشف عن مظاهر الالتزام بمبادئ التعاون او الخرق المقصود لها، وما ینشا عن ذلک من دلالات ضمنیه واستلزامات حواریه. وتقوم نظریه غرایس علی افتراض اساس، مفاده ان نجاح التخاطب بین المتکلم والمخاطب یتحقق من خلال التعاون، وفق اربعه مبادئ رئیسه: مبدا الکم، ومبدا الکیف، ومبدا المناسبه، ومبدا الطریقه. ویظهر تحلیل النص القرآنی ان الحوارات فی قصه موسی (۸) لم تکن مجرد تبادل للالفاظ، بل کانت افعالا خطابیه، تحمل وظائف اقناعیه وتربویه وحجاجیه؛ اذ التزم المتخاطبون احیانا بهذه المبادئ، بما ینسجم مع مقتضیات المقام، وفی احیان اخری، جری خرقها خرقا مقصودا لانتاج معان اضافیه، او لابراز الحق، او لکشف بطلان موقف الخصم، او لتحقیق غایات تعلیمیه وتوجیهیه. وقد انتهی البحث الی ان القرآن الکریم یوظف الحوار توظیفا بالغ الدقه، بحیث تتکامل فیه البنیه اللغویه مع السیاق المقامی لتحقیق اثر دلالی وتواصلی عمیق. کما تبین ان نظریه غرایس تمثل اداه تحلیلیه فعاله فی مقاربه الحوارات القرآنیه، لما تتیحه من فهم اعمق للاستلزام الحواری، والسکوت، والتلمیح، والخرق التداولی المقصود؛ وبذلک، توکد الدراسه ان قصه موسی (۸) تمثل نموذجا بارزا للخطاب القرآنی الحواری القائم علی الاحکام البلاغی والتداولی معا.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
فاروق نعمتی
استاذ مشارک فی قسم اللغه العربیه وآدابها بجامعه پیام نور، طهران، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :