اثربخشی مداخله خانواده محور مبتنی بر تعاملات اولیه بر رفتار سازشی و ارتباط اجتماعی اولیه کودکان با نشانگان داون

زمینه و هدف: کودکان با نشانگان داون به دلیل محدودیت های شناختی و تاخیرهای تحولی، اغلب در اکتساب مهارت های سازشی و شکل گیری ارتباطات اجتماعی اولیه با دشواری مواجه اند. با توجه به نقش محوری تعاملات اولیه والد و کودک در رشد این مهارت ها، مداخلات خانواده محور اهمیت ویژه ای دارد. هدف پژوهش حاضر، بررسی اثربخشی مداخله خانواده محور مبتنی بر تعاملات اولیه در رفتار سازشی و ارتباط اجتماعی اولیه کودکان با نشانگان داون بود. مواد و روش ها: روش پژوهش نیمه آزمایشی، با طرح پیش آزمون، پس آزمون و پیگیری سه ماهه بود. جامعه آماری شامل تمامی کودکان یک تا سه سال با نشانگان داون مراجعه کننده به مرکز توان بخشی پردیس شهرستان رشت در سال ۱۴۰۴ و والدین آن ها بود که پانزده کودک به صورت دردسترس انتخاب و در گروه آزمایش قرار داده شدند. ابزار پژوهش، نظام سنجش رفتار سازشی (هریسون و اوکلند، ۲۰۱۵) و نیمرخ تحولی مقیاس های ارتباط و رفتار نمادین (وتربای و پریزانت، ۲۰۰۲) بود. برنامه آموزشی در ده جلسه نود دقیقه ای برای والدین گروه آزمایش اجرا شد. یافته ها با استفاده از مانوا با طرح اندازه گیری مکرر یک راهه با آزمون تعقیبی بونفرونی با SPSS-۲۷ تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد که این برنامه در بهبود رفتار سازشی و ارتباط اجتماعی اولیه کودکان با نشانگان داون تاثیر دارد (۰۵/۰>p). نتایج آزمون تعقیبی نیز نمایانگر پایداری نتایج تا زمان پیگیری بود. نتیجه گیری: با توجه به نقش والدین در فرایند رشد و یادگیری کودکان، بهره گیری از مداخلات خانواده محور مبتنی بر تعاملات اولیه می تواند به غنی سازی فرصت های یادگیری روزمره و ارتقای پیامدهای تحولی کودکان با نشانگان داون کمک کند.

کلیدواژه ها:

Adaptive behavior ، Down Syndrome ، Early Interaction ، Social communication ، ارتباط اجتماعی ، تعاملات اولیه ، رفتار سازشی ، نشانگان داون