گونه شناسی نظائر قرآنی و کارکردهای انسجام بخش آن در تفسیر المیزان با تاکید بر سوره مومنون
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 32
فایل این مقاله در 17 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_MFTH-7-12_002
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
نظائر قرآنی به عنوان شبکه ای از پیوندهای لفظی و معنوی میان آیات، یکی از ارکان بنیادین تفسیر درون متنی (قرآن به قرآن) محسوب می شود که در تفسیر المیزان، نقشی کلیدی در فهم نظام مند معانی وحیانی ایفا می کند. این نظائر، فراتر از تشابهات ظاهری، ابزاری برای کشف انسجام درونی قرآن و رفع ابهامات معنایی به شمار می روند. پژوهش حاضر با روش توصیفی تحلیلی و با تمرکز بر سوره مبارکه مومنون، به واکاوی شیوه بهره گیری علامه طباطبایی از نظائر قرآنی پرداخته است. در این مسیر، نظائر در دو سطح لفظی و معنوی استخراج و تحلیل شده اند. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی و طبقه بندی کارکردهای نظائر در تفسیر المیزان و تبیین نقش آنهاست تا نشان دهد چگونه این ابزار به گذار از فهم تجزیه ای به فهم منظومه ای کمک می کند. یافته ها بیانگر آن است که علامه طباطبایی از نظائر برای تدقیق دلالت های واژگان، حل مسائل اصولی و ترسیم منظومه ای منسجم از باورهای توحیدی و معاد بهره می برد. همچنین مشخص شد که کاربست نظائر در سوره مومنون، علاوه بر تبیین حقایق هستی شناسانه، با تاکید بر اخلاص و مسئولیت پذیری، نظامی تربیتی را شکل می دهد که در آن، آیات مربوط به مبدا، معاد و سلوک عملی در یک پیوند ساختاری و هدایتی معنادار به یکدیگر متصل می شوند. بنابراین، نظائر قرآنی در رویکرد علامه، فراتر از ارجاعات لفظی، کارکردی زیربنایی در کشف «نظام معنایی» سوره دارند و گزاره های اعتقادی و اخلاقی را در ساختاری به هم پیوسته و هدفمند سامان می بخشند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
نجمه رحیم زاده
دانشجوی کارشناسی ارشد علوم قرآن و حدیث دانشگاه میبد
زهرا هاشمی
استادیار گروه معارف اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران
احمد زارع زردینی
دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه میبد، میبد، ایران.