تبارشناسی ارزیابی های متعارض رجالی: واکاوی علل تضعیف های ابن غضائری در تقابل با توثیق های شیخ طوسی
محل انتشار: مجله پژوهش های رجالی، دوره: 8، شماره: 8
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 30
فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_REJAL-8-8_005
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
تعارضات عمیق رجالی میان ابن غضائری و شیخ طوسی، همواره یکی از چالش های پیچیده در اعتبارسنجی میراث حدیثی شیعه بوده است. پژوهش پیش رو با عبور از تحلیل های رایج توصیفی و با بهره گیری از روش «توصیفی-تحلیلی» و رویکرد «تبارشناختی»، به واکاوی ریشه های معرفتی این تقابل در بستر مکتب بغداد می پردازد. نوآوری بنیادین این پژوهش، گذار از تقلیل این اختلافات به سلیقه های فردی و ارائه یک «الگوی تبیینی-تبارشناسانه» است؛ الگویی که نشان می دهد تقابل مذکور، بازتابی از نزاع ساختاری میان دو کلان گفتمان «پالایش گری عقیدتی» و «احتیاط گرایی فقهی» است. یافته ها حاکی از آن است که ابن غضائری با اولویت دهی به «کلام»، استراتژی «سخت گیری در برابر غلو» را با هدف خلوص ایمانی دنبال می کرد؛ در حالی که شیخ طوسی با رویکردی «مصلحت گرایانه و فقه محور»، استراتژی «حفظ انسجام و میراث روایی» را در پیش گرفت. همچنین پژوهش حاضر تبیین می کند که چگونه ابهامات متنی نظیر انتساب کتاب الضعفاء و ناتمام ماندن رجال طوسی، به مثابه عوامل تشدیدکننده، بر این شکاف روش شناختی دامن زده اند. در نهایت، این مقاله با اثبات وجود دو مکتب مستقل در سامانه رجالی متقدمان، نقشه راهی نوین برای ترجیح گذاری اجتهادی در رویارویی با توثیقات و تضعیفات متعارض، پیش روی فقیهان و پژوهشگران قرار می دهد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
مهدی اکبرنژاد
استاد گروه آموزشی علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
عبداله اسفندیاری
دانشجوی دکتری گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران