تجزیه و تحلیل عوامل موثر بر اجرای حسابداری محیط زیست (حسابداری سبز) با استفاده از مدل سازی تفسیر ساختاری و تجزیه و تحلیل میک مک

هدف: هدف اصلی این پژوهش، شناسایی، ساختاربندی و تحلیل عوامل موثر بر اجرای حسابداری محیط زیست (حسابداری سبز) با استفاده از رویکرد مدل سازی ساختاری تفسیری و تحلیل میک مک است. این پژوهش درصدد است تا با تعیین روابط میان شاخص ها و شناسایی عوامل زیربنایی، چارچوبی یکپارچه برای تسهیل اجرای حسابداری سبز در سازمان ها ارائه کند. روش: پژوهش حاضر از نظر هدف، توسعه ای و از نظر روش اجرا، کیفی و مبتنی بر مطالعات اسنادی و تحلیل های توصیفی-تفسیری است. جامعه پژوهش شامل ۱۲ نفر از مدیران ارشد، متخصصان حرفه ای و اعضای هیئت علمی دارای تجربه و دانش مرتبط با حسابداری سبز بود که با استفاده از روش نمونه گیری گلوله برفی انتخاب شدند. در مرحله نخست، شاخص های موثر بر اجرای حسابداری سبز از طریق بررسی مبانی نظری و پیشینه پژوهش استخراج و پس از تایید خبرگان، مدل سازی ساختاری تفسیری و تحلیل میک مک برای تعیین سطوح و میزان اثرگذاری عوامل انجام شد. یافته ها: نتایج پژوهش نشان داد که عوامل موثر بر اجرای حسابداری سبز در قالب مدلی هشت سطحی و در سه بعد اصلی قابل تبیین است. همچنین تحلیل میک مک نشان داد شاخص هایی همچون محدودیت منابع و نیروی متخصص، اولویت پایین حسابداری هزینه های زیست محیطی، تشویق سازمان ها، ملاحظات مخارج و منافع، مشروعیت شرکت ها در قبال مسئولیت پذیری زیست محیطی و وجود قوانین مرتبط، از مهم ترین عوامل اثرگذار و زیربنایی در اجرای حسابداری سبز محسوب می شوند. نتیجه گیری: بر اساس یافته های پژوهش، توسعه حسابداری سبز نیازمند توجه هم زمان به الزامات قانونی، افزایش آگاهی و تخصص نیروی انسانی، حمایت سازمانی و ایجاد انگیزه های اقتصادی و مدیریتی است. مدل ارائه شده می تواند به عنوان چارچوبی کاربردی برای مدیران، سیاست گذاران و نهادهای حرفه ای در جهت تقویت نظام گزارشگری زیست محیطی و حرکت سازمان ها به سمت پایداری مورد استفاده قرار گیرد.