تعیین معیارهای موثر در جهت مکانیابی مراکز آموزشی
محل انتشار: مجله انسان و محیط زیست، دوره: 24، شماره: 3
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 26
فایل این مقاله در 13 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_SRBAU-24-3_004
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
زمینه و هدف: مدارس و مراکز آموزشی، پس از خانه، بیشترین زمان کودکان و نوجوانان را به خود اختصاص می دهند. این جایگاه کلیدی، لزوم نگاهی ویژه و برنامه ریزی دقیق را در طراحی و مدیریت این فضاها دو چندان می کند. مکان یابی اماکن آموزشی بهینه از جمله مباحث حیاتی در برنامه ریزی شهری و توسعه پایدار محسوب می شود. از میان مسائل خدمات شهری، مراکز آموزشی یکی از مهم ترین کاربری ها می باشد که به دلیل توزیع نامناسب فضایی_ مکانی این کاربری، مشکلات بسیاری برای دانش آموزان فراهم کرده است. با توجه به پیچیدگی های مرتبط با انتخاب مکان مناسب، شناسایی و تحلیل دقیق معیارهای موثر در این فرآیند از اهمیت بالایی برخوردار است. هدف از این مقاله مروری، گردآوری، دسته بندی و تحلیل جامع معیارهای مکان یابی اماکن آموزشی بر اساس پژوهش های داخلی و خارجی است تا چارچوبی یکپارچه و کاربردی برای تصمیم گیرندگان و پژوهشگران ارایه دهد.
روش بررسی: این پژوهش با رویکردی مروری، به جمع آوری و تحلیل کیفی مقالات علمی منتشر شده در پایگاه های اطلاعاتی معتبر داخلی و خارجی پرداخته است. پس از مطالعه مقالات بر اساس ارتباط موضوعی و کیفیت علمی، داده های مربوط به معیارهای مکان یابی استخراج، دسته بندی و مورد تحلیل قرار گرفتند.
یافته ها: نتایج حاصل از مرور پژوهش ها نشان دهنده تنوع و گستردگی معیارهای موثر بر مکان یابی اماکن آموزشی است که در چهار دسته اصلی (ماتریس سازگاری، ماتریس وابستگی، ماتریس ظرفیت و ماتریس مطلوبیت) تقسیم بندی شدند. این مطالعه به تفصیل به کاربرد ماتریس های تحلیلی خاص در ارزیابی و تصمیم گیری های مکانی پرداخته است. در این راستا بسته به موقعیت و شرایط شهر مورد نظر از معیارها و عوامل مختلفی برای مکان یابی مدارس و اماکن آموزشی استفاده می شود که در این بررسی علاوه بر معرفی این معیارها و همینطور زیر معیارها به تاثیر هر یک معیارهای مذکور در مکان یابی مراکز آموزشی نیزبه طور کامل بحث شده است.
بحث و نتیجه گیری: این پژوهش تاکید می کند که مکان یابی اماکن آموزشی نیازمند رویکردی چند معیاره و جامع نگر است که تمامی ابعاد پایداری را در نظر گیرد. استفاده از ماتریس های تحلیلی نظیر سازگاری، ظرفیت، مطلوبیت و وابستگی می تواند به بهبود فرآیند تصمیم گیری و انتخاب مکان های بهینه کمک شایانی کند، زیرا این ماتریس ها امکان تحلیل پیچیدگی های روابط میان معیارها را نیز فراهم می آورند. یافته های این مقاله نه تنها شکاف های موجود در ادبیات پژوهشی را پر می کند، بلکه می تواند به عنوان یک راهنمای عملی برای برنامه ریزان شهری، معماران، مهندسان شهرسازی و سیاست گذاران در اتخاذ تصمیمات آگاهانه برای توسعه زیرساخت های آموزشی کشور مورد استفاده قرار گیرد. پیشنهاد می شود که پژوهش های آتی به توسعه مدل های یکپارچه مبتنی بر این ماتریس ها و ارزیابی عملکرد آن ها در مطالعات موردی بپردازند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
زهرا رشودی
دانشجوی دکتری، گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران.
سولماز دشتی
دانشیار گروه محیط زیست، واحد اهواز، دانشگاه آزاد اسلامی، اهواز، ایران. (نویسنده مسئول)