تحلیل مقایسه ای مکان یابی محل دفن پسماندهای روستایی با استفاده از روش های AHP و ANP (مطالعه موردی: بخش ساربوک، شهرستان قصرقند)
محل انتشار: مجله انسان و محیط زیست، دوره: 24، شماره: 3
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 19
فایل این مقاله در 16 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_SRBAU-24-3_005
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
مقدمه: عدم توجه به نحوه جمع آوری و دفن زباله ها، موجب انباشت حجم انبوهی از پسماندهای مهار نشدنی و ایجاد بحران جدی در محیط روستایی شده است. این مساله ضرورت حفظ محیط زیست سکونتگاههای روستایی ایجاب می کند.
هدف تحقیق: لذا هدف پژوهش، پیاده سازی رهیافتی جدید از طریق اعمال انواع عملیات تحلیل های مکانی و فضایی و استفاده از روش تلفیقی سیستم اطلاعات مکانی (GIS) و مدل تحلیل شبکه ای (ANP) به منظور مکانیابی بهینه دفن زباله های روستایی با حداقل اثرات سوء زیست محیطی بخش ساربوک پرداخته است.
روش کار: پژوهش حاضر برای رسیدن به هدف ذکر شده از روش شناسی بر اساس هدف کاربردی و از ماهیت و روش توصیفی- تحلیلی مبتنی بر تحلیل مقایسه تطبیقی نتایج مدل پرکاربرد تحلیل شبکه ای (ANP) و مدل تحلیل سلسله مراتبی (AHP) است. بر پایه تکمیل پرسشنامه های ماتریس حاصل از مقایسات زوجی است. به طوری که داده ها و اطلاعات پژوهش از دو طریق مطالعات میدانی و در اختیار قرار دادن تعداد ۲۵ نفر از کارشناسان خبره بصورت پرسشنامه ای گردآوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از مدل سیستم فضایی ANP به همراه نرم افزارهای ArcGIS، Super Decision استفاده گردید.
یافته ها: به طوری کلی نتایج حاصل از مقایسه تطبیقی یافته های پژوهش و مکانیابی دفن زباله های روستایی به منظور جلوگیری از آلودگی در سکونتگاههای روستاهایی محدوده مورد مطالعه نشان داد که مدل ANP و نرم افزار Super Decision از دقت پذیری بالاتری برخوردار بوده است. به طوری که پس از تجزیه و تحلیل لایه اطلاعاتی موثر در مکانیابی محل دفن زباله با مدل مذکور و همپوشانی لایه ها، محدوده مورد مطالعه به چهار پهنه کاملامناسب (چهار سایت) دست یافت.
نتیجه گیری: با استفاده مجدد از مدل و با توجه به وابستگیها و ارتباطات درونی بین معیارها و سایت های اصلی؛ سه سایت در قالب سه حوزه همگن و نزدیک به روستاها به ترتیب سایت A (مرکزیت روستای ساربوک)، سایت B(مرکزیت روستای حمیری) و سایت C (مرکزیت روستای دپ) قرار گرفتند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
علی اکبر عنابستانی
استاد گروه جغرافیای انسانی و آمایش، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. (نویسنده مسئول)
حمدالله سجاسی قیداری
دانشیار گروه جغرافیا، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.
اسلام رئیسی
کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی روستایی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران.