بازتولید طرح واره های جنسیتی مسلط در سروده های زنانه: تحلیل واسونک های شیرازی بر اساس نظریه ساندرا بم

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 24

فایل این مقاله در 30 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ADAMA-16-2_002

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

پژوهش حاضر با هدف تبیین جایگاه زن در واسونک های شیرازی، بر پایه نظریه طرحواره جنسیتی ساندرا بم انجام شده است. این پژوهش با رویکردی کیفی و روش تحلیل محتوای کیفی، می کوشد نشان دهد که واسونک ها صرفا بازتابی آیینی از مراسم ازدواج نیستند، بلکه به مثابه متونی فرهنگی، در بازتولید و تثبیت طرحواره های جنسیتی مسلط نقش دارند. یافته ها نشان می دهد که در این سروده ها، زن غالبا در جایگاهی حاشیه ای، وابسته و فاقد عاملیت مستقل بازنمایی می شود. او گاه به صورت ابژه ای زیبایی شناختی، گاه به مثابه سرمایه ای مبادله ای، گاه در نقش نیروی کار خانگی و گاه به عنوان ابزار تداوم نسل تصویر می شود. در مقابل، مرد با مولفه هایی چون اقتدار، مالکیت، توان اقتصادی، تصمیم گیری و مرکزیت بازنمایی می گردد. تحلیل داده ها نشان داد که واسونک ها از طریق تکرار الگوهای زبانی و تصویری، مرزهای «زنانه» و «مردانه» را طبیعی و بدیهی جلوه می دهند و بدین سان به درونی سازی نظم مردسالارانه کمک می کنند. همچنین، مشارکت زنان در اجرای این ترانه ها لزوما نشانه مقاومت نیست، بلکه می تواند بیانگر درونی سازی و بازتولید همان طرحواره های فرهنگی باشد. در نتیجه، واسونک های شیرازی افزون بر ارزش ادبی و آیینی، عرصه ای برای مطالعه مناسبات قدرت، جنسیت و فرهنگ عامه به شمار می آیند.

نویسندگان

مینا حیدری

مدرس دانشگاه فرهنگیان

سمیه رضایی

استادیار گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی دانشگاه فرهنگیان