تصحیح بیتی از دیوان ناصرخسرو با تاکید بر گویش بختیاری

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 15

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_ADAMA-16-2_004

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

این پژوهش با هدف تصحیح و تبیین یکی از بیت های مبهم دیوان ناصرخسرو، با تکیه بر ظرفیت های زبان شناختی و فرهنگی زبان بختیاری، به روش توصیفی تحلیلی و اسنادی، به بررسی دقیق واژه «قلا یا فلا» در مصرع دوم این بیت: «یارب، چه شدآن خلق که بر آل پیمبر/ چون کژدم و مارند و چو گرگان و فلااند» پرداخته و مبانی بازکاوی بیت مذکور را بر واژگان، اصطلاحات و شواهد فرهنگی موجود در گویش بختیاری، متون ادبی، قرینه های واژگان کهن در دیوان ناصرخسرو و ضبط های مختلف این بیت در شرح ها و تصحیح های پیشین، استوار کرده است و به آن ها استناد دارد. نتایج پژوهش نشان داد که ضبط «قلا» می تواند نسبت به «فلا» ارجح باشد. این ارجحیت مبتنی بر وجود واژه «قلا به معنای کلاغ»، هم نشینی معنایی گرگ و کلاغ در فرهنگ بختیاری، اشعار دیگر شاعران و همچنین وجود استعارات و تشبیهات مشابه در دیوان ناصرخسرو (اشاره به عباسیان و سلجوقیان) است. یافته های تحقیق، اهمیت گویش های محلی و زبان های مجاور زبان فارسی را در حل مبهمات متون کهن ادبی و زبان شناسی و کشف معانی فراموش شده واژگان برجسته می سازد.

نویسندگان

روح الله کریمی نورالدین وند

گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

امین بنی طالبی دهکردی

گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران