آینده پژوهی دوگانه دینداری سنتی و نوگفتمان در جامعه ایران (مطالعه موردی در شهر تهران)
سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 22
فایل این مقاله در 31 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_FSIR-7-3_002
تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405
چکیده مقاله:
دینداری در جامعه امروز ایران، متاثر از تحولات پرشتاب فرهنگی و اجتماعی دهه های اخیر، در حال گذار از الگوهای سنتی به سوی اشکال جدیدی از تجربه است. پژوهش حاضر با تمرکز بر دو گونه دینداری سنتی (متکی به نهادها، شریعت و مناسک جمعی) و دینداری نوگفتمان (متکی بر تجربه شخصی شده و انتخاب گزینشی)، به مطالعه این تحول در شهر تهران می پردازد. هدف این پژوهش، نه تنها سنجش کمی سهم هر یک از این دو گونه، بلکه تحلیل روندهای موجود و ترسیم چشم اندازهای آینده آن است. این تحقیق با رویکرد آینده پژوهانه و با بهره گیری از روش های ترکیبی مطالعه کتابخانه ای، تحلیل مبانی نظری و پیمایش میدانی انجام شده است. داده های کمی از طریق پرسشنامه ای محقق ساخته از ۴۰۵ نفر از ساکنان بالای ۱۸ سال شهر تهران گردآوری و با نرم افزار SPSS تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد گرایش به دینداری نوگفتمان تقریبا دو برابر گرایش به دینداری سنتی است. پژوهش حاضر نتیجه می گیرد که جامعه ایران در آستانه یک بازآرایی عمیق در نقش و جایگاه اجتماعی دین قرار دارد. این تحول، صرفا یک تغییر آماری نیست، بلکه پیش درآمد شکل گیری سناریوهای مختلف برای آینده است. بر این اساس، سه سناریوی محتمل ترسیم شده است: تداوم روند فعلی و قطبی شدن، تشدید تنش ها، یا تطبیق نهادی و بازسازی گفتمان رسمی دین. پیشنهاد می شود حاکمیت با پذیرش واقعیت این تحولات، زمینه های گفت وگوی انتقادی، بازنگری در آموزش دینی و تنوع بخشی به الگوهای دینداری را فراهم آورد تا بتواند به جای مقابله، به مدیریت سازنده این گذار تاریخی کمک کند.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
جواد نصیری اوانکی
دانشجو دکتری علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
حجت الله درویش پور
استادیار گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
مجتبی مقصودی
استاد گروه علوم سیاسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :