تجلی «تجرید بصری» در نگاره «معراج» اثر سلطان محمد نگارگر

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 23

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_HGI-3-12_005

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

تجرید در هنر اسلامی دارای تنوع و شبکه ای درهم تنیده از هنر هایی است که بر اساس شریعت اسلام جلوه ی وحدت آفرینی را متجلی نموده است. هدف این پژوهش بررسی عناصر تجریدبصری بر اساس« ادراک سینوی» طبق اصول چهارگانه، در نگاره معراج پیامبر(ص) اثر سلطان محمد نگارگر است. این پژوهش، به بررسی تجریدتصویری و بیان آن درنگاره معراج پرداخته و این سوال بنیادین مطرح است: " مراحل چهارگانه، مبتنی بر آرای ابن سینا چه تفاسیری را در تحلیل بازتاب تجرید نگاره «معراج » پیش رو می نهد"؟ پژوهش حاضر کیفی است، از منظر هدف، بنیادی، از نظر روش، با رویکردی تفسیر گرا به توصیف و تحلیل کیفی موضوع می پردازد، گردآوری اطلاعات ، اسنادی-کتابخانه ای و با توجه به نقش خوانش اثر هنری درمفهوم تجرید،بر اساس ادراکات سینوی از مرحله حسی به سیر ادراک عقلی شکل می گیردوساختار چهارگانه تعیین ، تحدید، تعین وتجرید از منظرتجرید سینوی مراحل «حسی، خیالی، وهمی، عقلی»را در رابطه با پنج حس باطنی نمودار و چگونگی بازنمود ساختار چهارگانه در قالب شاخصه های تصویری نگاره معراج موضوع تحقیق حاضر است. نتایج نشان می دهد عواملی مانند دوبعد نمایی،دوری از طبیعت گرایی و ...،داشتن چند زاویه دید همزمان و نبود بعد و عمق مادی در تصویر،انتخاب رنگ وعناصرنمادین و خالص،ارتباط با شعر و ادب، ایجاز در خط وسطح، نور منتشر و درونی در نگاره منطبق با نگاه حکمی ابن سینا، منجر به ایجاد عالمی مثالی و تجریدی، که به مدد عناصر تصویری پس از طی مراحل چهارگانه بر مفهوم تجرید تصویری منطبق شده است.

کلیدواژه ها:

معراج حضرت پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) ، سلطان محمد نگارگر ، تجرید تصویری ، نگارگری ، ادراکات سینوی

نویسندگان

محمدرضا تابعی

دانشگاه شاهد تهران، گروه هنر، پژوهش هنر

پرویز اقبالی

دانشیار گروه ارتباط تصویری دانشگاه شاهد

محمدعلی رجبی دوانی

استادیار(بازنشسته)، گروه هنر دانشگاه شاهد ، تهران، ایران.

خشایار قاضی زاده

دانشکده هنردانشگاه شاهد