تعیین درجه اهمیت مراحل رشد گیاه کینوا به مدیریت مصرف آب با استفاده از تئوری تصمیم گیری چندمعیاره

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 22

فایل این مقاله در 18 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_WRA-40-1_004

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

این پژوهش باهدف شناسایی مراحل حساس رشد کینوا به مدیریت مصرف آب طی دو سال در شرایط نیمه خشک، در مزرعه پژوهشی موسسه تحقیقات خاک و آب واقع در کرج اجرا گردید. اندازه گیری تبخیر–تعرق گیاه (ETc) با استفاده از لایسیمتر زهکش دار و روش بیلان آب انجام شد و زیست توده اندام هوایی در پایان هر مرحله رشد تعیین گردید. چهار مرحله رشد ابتدایی، توسعه، میانی و پایانی به عنوان گزینه های تصمیم تعریف شد و دو معیار بهره­وری آب زیست توده و درصد زیست توده تولیدی در هر مرحله به عنوان شاخص های ارزیابی انتخاب گردید. به منظور تعیین درجه حساسیت مراحل رشد به مدیریت مصرف آب از روش های تصمیم گیری چندمعیاره تاپسیس (Topsis) و ویکور (Vikor) استفاده شد و تحلیل حساسیت نسبت به تغییر وزن معیارها و پارامتر وزنی ویکور (v) نیز انجام شد. نتایج نشان داد که تبخیر–تعرق کل دوره رشد برابر با ۴۱۳ میلی متر بود و بیشترین مقدار آن در مرحله میانی ثبت شد. تجمع زیست توده نیز الگوی سیگموئیدی شکل داشت و بیشترین سهم تولید در مرحله میانی (۵۷/۷ درصد) مشاهده شد. هر دو روش مرحله میانی را به عنوان حساس ترین مرحله رشد به آب شناسایی کردند و مرحله توسعه در رتبه دوم اهمیت قرار گرفت. تحلیل پایداری نشان داد که رتبه مرحله میانی در دامنه گسترده ای از تغییر وزن معیارها (۰/۱ تا ۰/۸) و مقادیر مختلف پارامتر وزنی ویکور (v) (۰/۱ تا ۰/۹) ثابت باقی می ماند که بیانگر پایداری نتایج بود. به طورکلی، تمرکز مدیریت آبیاری در مرحله میانی و تا حدی مرحله توسعه می تواند بیشترین تاثیر را بر افزایش زیست توده و بهبود بهره­وری آب در کشت کینوا در شرایط نیمه خشک داشته باشد. استفاده از رویکرد تصمیم گیری چندمعیاره چارچوبی علمی برای بهینه سازی مدیریت منابع آب در سطح مزرعه فراهم می کند و می تواند به ارتقای پایداری تولید در مناطق کم آب کمک کند.

نویسندگان

رضا محمدی کیا

محقق، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • متکان، عبدالرضا، درویش زاده، رضا، حسینی اصل، احمد، ابراهیمی خفسی، ...
  • سازمان هواشناسی کشور، ۱۴۰۰. داده های اقلیم شناسی ایستگاه کرج ...
  • Akram, M. Z., Libutti, A., and Rivelli, A. R. ۲۰۲۴. ...
  • Awa, M., Zhao, J., and Tumaerbai, H. ۲۰۲۴. Deficit irrigation-based ...
  • DOI: https://doi.org/۱۰.۳۳۸۹/fpls.۲۰۱۶.۰۰۶۲۲Biswas, T., Sah, R. P., Kumar, R., Kumar, V., ...
  • DOI: https://doi.org/۱۰.۱۰۳۸/s۴۱۵۹۸-۰۲۴-۵۸۰۲۲-wBorg, H., and Grimes, D. W. ۱۹۸۶. Depth development ...
  • DOI: https://doi.org/۱۰.۱۳۰۳۱/۲۰۱۳.۳۰۱۲۵۲۰۲۵. Quinoa production statistics (۲۰۱۰–۲۰۲۳). https://faostat.fao.orgGámez, A. L., Soba, ...
  • DOI: https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.agwat.۲۰۲۲.۱۰۷۴۸۸Hinojosa, L., Kumar, N., Gill, K. S., and Murphy, ...
  • ۲۰۲۲. Climate Change ۲۰۲۲: Impacts, Adaptation and Vulnerability. Intergovernmental Panel ...
  • Li, H., Wang, Y., Zhang, X., Zhang, J., and Liu, ...
  • Oustani, M., Mehda, S., Halilat, M. T., et al. ۲۰۲۳. ...
  • Salim, S. A., Rasheed, F. T., Al-Deen, U. H., and ...
  • DOI: https://doi.org/۱۰.۳۳۹۰/su۱۶۲۳۱۰۵۰۹Tzeng, G. H., and Huang, J. J. ۲۰۱۱. Multiple ...
  • Velasquez, M., and Hester, P. T. ۲۰۱۳. An analysis of ...
  • Vilcacundo, R., and Hernández-Ledesma, B. ۲۰۱۷. Nutritional and biological value ...
  • DOI: https://doi.org/۱۰.۱۰۱۶/j.cofs.۲۰۱۶.۱۱.۰۰۷ ...
  • نمایش کامل مراجع