بررسی مشارکت ایران در زنجیره های ارزش منطقه ای و نقش آن در ارتقاء عملکرد صنعتی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 24

فایل این مقاله در 42 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_BEHMD-20-3_002

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

زنجیره های ارزش جهانی سال ها الگوی غالب سازماندهی تولید و تجارت بوده است، اما تنش های ژئوپلتیکی اخیر، گرایش به زنجیره های ارزش منطقه ای را تقویت کرده است. این پژوهش با رویکردی داده محور، مشارکت ایران و مجموعه ای از کشورهای دارای پیمان اقتصادی-تجاری را در زنجیره های ارزش جهانی و منطقه ای طی دوره ۱۹۹۵ تا ۲۰۱۷ بررسی کرده و نقش این مشارکت را در ارتقاء عملکرد صنعتی آن ها ارزیابی می نماید. با استفاده از جداول داده-ستانده و چارچوب تجزیه صادرات ناخالص به اجزای ارزش افزوده، شاخص های مشارکت در زنجیره های ارزش محاسبه شد. مطابق یافته ها، از نظر منطقه ای شدن پیوندهای زنجیره ارزش روندی افزایشی داشته، اما سطح آن همچنان پایین تر از مناطق بسیار یکپارچه است. بررسی بخش های اقتصادی ایران نیز نشان داد مشارکت کشور در زنجیره ها از الگوی کامودیتی ها پیروی می کند و بخش معدن کاری و استخراج نسبت به سایر بخش ها ادغام ضعیف تری در زنجیره های ارزش منطقه ای دارد. در ادامه با رویکرد خودتوضیحی با وقفه های گسترده پانلی اثر کوتاه مدت و بلندمدت مشارکت در زنجیره ها بر «عملکرد رقابتی صنعتی» این کشورها سنجیده شد. یافته ها نشان داد مشارکت در زنجیره ها اثری مثبت و بلندمدت بر عملکرد صنعتی دارد. همچنین اثر مشارکت پیشینی بیشتر از مشارکت پسینی، و همچنین اثر مشارکت در زنجیره ارزش منطقه ای پایین تر از زنجیره ارزش جهانی بود. بر این اساس، باید سیاست صنعتی مبتنی بر زنجیره ارزش ، به جای رویکردهای صرف جایگزینی واردات یا توسعه صادرات اتخاذ شود. توصیه می شود بر ارتقای کیفیت ادغام در تولید منطقه ای و جهانی از طریق تقویت مشارکت پیشینی خصوصا با کشورهای صنعتی تمرکز شده و نتایج در افق زمانی بلندمدت منظور شود.

کلیدواژه ها:

زنجیره های ارزش جهانی ، زنجیره های ارزش منطقه ای ، سیاست صنعتی ، ایران ، خودتوضیحی با وقفه های گسترده پانلی

نویسندگان

علیرضا مجیری

کارشناس ارشد مهندسی صنایع، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

امیر ذاکری

دانشیار، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران

سعید شوال پور

دانشیار، دانشکده مدیریت، اقتصاد و مهندسی پیشرفت، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

محمدصادق صارمی

استادیار، پژوهشکده مطالعات فناوری، تهران، ایران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • ذاکری, امیر؛ عرب پور, امیرحسین و صارمی, محمدصادق (۱۴۰۳). مفهوم ...
  • صباغیان, رضا؛ ذاکری, امیر و نعمتی خانیکی, سمیرا (۱۴۰۳). بررسی ...
  • طهماسبی, سیامک (۱۴۰۴). نگاهی نقادانه به سند «راهبرد ملی پیشرفت ...
  • نوروزی, حسین؛ خامه چی, حامد و عطایی, مریم (۱۴۰۲). طراحی ...
  • یعقوبی منظری, پریسا؛ خسروی نژاد, علی اکبر؛ امینی, علیرضا و ...
  • Amiti, M., & Konings, J. (۲۰۰۷). Trade liberalization, intermediate inputs, ...
  • Antràs, P. (۲۰۲۰). Conceptual aspects of global value chains. The ...
  • Aslam, A., Novta, N., & Rodrigues-Bastos, F. (۲۰۱۷). Calculating trade ...
  • Babych, Y., Keshelava, D., & Mzhavanadze, G. (۲۰۱۹). Assessing participation ...
  • Baldwin, R. (۲۰۱۳). Trade and industrialization after globalization's second unbundling: ...
  • Baldwin, R., & Robert-Nicoud, F. (۲۰۱۴). Trade-in-goods and trade-in-tasks: An ...
  • Baltagi, B. H., & Baltagi, B. H. (۲۰۰۸). Econometric analysis ...
  • Baltagi, B. H., & Kao, C. (۲۰۰۱). Nonstationary panels, cointegration ...
  • Bank, W. (۲۰۲۰). Trading for development in the age of ...
  • Bas, M., & Strauss-Kahn, V. (۲۰۱۵). Input-trade liberalization, export prices ...
  • Blackburne III, E. F., & Frank, M. W. (۲۰۰۷). Estimation ...
  • Cadestin, C., Gourdon, J., & Kowalski, P. (۲۰۱۶). Participation in ...
  • Criscuolo, C., & Timmis, J. (۲۰۱۷). The relationship between global ...
  • Crowe, D., & Rawdanowicz, Ł. (۲۰۲۳). Risks and opportunities of ...
  • Edo, S., & Osadolor, N. (۲۰۲۵). Emergence of global value ...
  • Gereffi, G., Humphrey, J., & Sturgeon, T. (۲۰۰۵). The governance ...
  • Giroud, A. (۲۰۲۴). World Investment Report ۲۰۲۳: Investing in sustainable ...
  • Griffith, R., Redding, S., & Reenen, J. V. (۲۰۰۴). Mapping ...
  • Grossman, G. M., & Rossi-Hansberg, E. (۲۰۰۸). Trading tasks: A ...
  • Hulke, C. D., Javier Revilla (۲۰۲۲). Understanding regional value chain ...
  • Hummels, D., Ishii, J., & Yi, K.-M. (۲۰۰۱). The nature ...
  • Humphrey, J., & Schmitz, H. (۲۰۰۲). How does insertion in ...
  • International Monetary Fund. Research Dept. (۲۰۲۳). Chapter ۴ Geoeconomic Fragmentation ...
  • Jaax, A., Miroudot, S., & van Lieshout, E. (۲۰۲۳). Deglobalisation? ...
  • Jahangard, E. (۲۰۲۴). Participation and Vertical Specialization in Iran's Economic ...
  • Kersan-Škabić, I., & Belullo, A. (۲۰۲۱). The Characteristics of Regional ...
  • Khalili, B., Sedigh, M. E., & Mirzaei, M. M. (۲۰۲۰). ...
  • Koopman, R., Powers, W., Wang, Z., & Wei, S.-J. (۲۰۱۰). ...
  • Koopman, R., Wang, Z., & Wei, S.-J. (۲۰۱۴). Tracing value-added ...
  • Krantz, S. (۲۰۲۳). Patterns of global and regional value chain ...
  • Kummritz, V. (۲۰۱۶). Do global value chains cause industrial development?Kummritz, ...
  • Mashayekh, J. (۲۰۲۶). Techno-regionalism in the post-globalisation era: linking technological ...
  • Morrison, A., Pietrobelli, C., & Rabellotti, R. (۲۰۰۸). Global Value ...
  • Mostafa Safdari Ranjbar, Mahsa Rajab Zadeh.(۲۰۲۶).The Formation and Development of ...
  • Najarzadeh, R., Dargahi, H., Agheli, L., & Biabany Khameneh, K. ...
  • Neda Shahrzad Haghighinejad, Seyed-Hadi Mirghaderi, Ali Mohammadi, Mohammad Hossein Ronaghi.(۲۰۲۶). ...
  • Ndubuisi, G., & Owusu, S. (۲۰۲۳). Trade for catch-up: examining ...
  • Norouzi, H., Khamehchi, H., Ataei, M. (۲۰۲۳). A Public Policy-Making ...
  • Pahl, S., & Timmer, M. P. (۲۰۲۰). Do global value ...
  • Pesaran, M. H., & Shin, Y. (۱۹۹۵). An autoregressive distributed ...
  • Pesaran, M. H., Shin, Y., & Smith, R. P. (۱۹۹۹). ...
  • Pesaran, M. H., & Smith, R. (۱۹۹۵). Estimating long-run relationships ...
  • Phillips, P. C. (۱۹۸۶). Understanding spurious regressions in econometrics. Journal ...
  • Pietrobelli, C., Rabellotti, R., & Van Assche, A. (۲۰۲۱). Making ...
  • Qiang, C. Z., Liu, Y., & Steenbergen, V. (۲۰۲۱). An ...
  • Sabbaghian, R., Zakery, A., Nemati khaniki, S. (۲۰۲۴). Investigation of ...
  • Tahmasebi, S. (۲۰۲۵). A critical look at the document "National ...
  • Villavicencio, A. L., Camarero, M., & Tamarit, C. (۲۰۲۱). Macroeconomic ...
  • Wang, Y. (۲۰۲۰). New regionalism reshaping the future of globalization. ...
  • Wiryawan, B. A., Aginta, H., & Fazaalloh, A. M. (۲۰۲۳). ...
  • Wooldridge, J. M. (۲۰۱۰). Econometric analysis of cross section and ...
  • World Trade Organization. (۲۰۲۵). Global Value Chain Development Report ۲۰۲۵. ...
  • Yu, L., Sun, Y., Liu, X., & Wang, T. (۲۰۲۳). ...
  • Zakery, A., Arabpour, A., Saremi, M. (۲۰۲۴). Conceptualization of regional ...
  • نمایش کامل مراجع