جامعه الگوریتمی و بازآرایی شناخت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران: ارائه الگوی مفهومی

گسترش هوش مصنوعی و پلتفرم های داده محور، سازوکارهای شناخت و اطلاعات سیاسی را دگرگون کرده است. با وجود مطالعات گسترده، الگوی جامعی برای تبیین این تحول در ایران وجود ندارد؛ ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی بازآرایی شناخت سیاسی در جمهوری اسلامی ایران انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی توسعه ای و از نظر روش، کیفی است و با بهره گیری از مرور نظام مند ادبیات بر اساس چارچوب پریزما و تحلیل شبکه مفهومی انجام شده است. جامعه پژوهش شامل مطالعات و اسناد علمی معتبر داخلی و بین المللی مرتبط با جامعه الگوریتمی، هوش مصنوعی، حکمرانی داده، قدرت الگوریتمی و شناخت سیاسی بود که منابع واجد معیارهای ورود به عنوان نمونه پژوهش انتخاب و تحلیل شدند. داده ها با استفاده از نرم افزارهای مکس کیودا، وی اواس ویوئر و گفی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که «جامعه الگوریتمی»، «قدرت الگوریتمی»، «اقتصاد توجه و رسانه های پلتفرمی» و «سوگیری های شناختی» مهم ترین مولفه های بازآرایی شناخت سیاسی هستند و در قالب شبکه ای مفهومی و چندسطحی با یکدیگر تعامل دارند. بر اساس این یافته ها، مدل مفهومی پژوهش نشان می دهد که شناخت سیاسی در عصر هوش مصنوعی محصول تعامل پویا میان انسان، الگوریتم ها، داده و ساختارهای قدرت است و در جمهوری اسلامی ایران، این فرایند تحت تاثیر هم زمان ساختارهای حکمرانی، تنظیم گری فضای مجازی، شرایط زیرساختی و الگوهای مشارکت سیاسی دیجیتال شکل می گیرد.

کلیدواژه ها:

جامعه الگوریتمی ، بازآرایی شناخت سیاسی ، هوش مصنوعی ، حکمرانی داده ، جمهوری اسلامی ایران