مبانی پارادایمی فرا نظریه تکوینی: رهیافتی تحولی به روش شناسی پژوهش

هدف: بررسی مولفه های پارادایمی فرانظریه تکوینی در مقایسه با فرانظریه های اثباتی، تفسیری و انتقادی، به منظور شناسایی وجوه تمایز و تشابه آن ها با یکدیگر. همچنین، با توجه به استوار بودن روش های پژوهش بر مفروضه های پارادایمی، تبیین تلویحات این مبانی برای روش شناسی پژوهش نیز مدنظر بوده است. روش پژوهش: روش این مطالعه، روش تجریدی تکوینی از نوع هستار انگاری توصیفی تطبیقی بوده است. در این چارچوب، پرسش های اساسی که هر پارادایم باید به آن ها پاسخ دهد، از جمله چیستی واقعیت، چیستی معرفت، دیدگاه نسبت به علیت، چرایی و هدف پژوهش، چیستی روش، کیستی انسان، ملاک های تبیین صحیح، شواهد معتبر، و نیز دیدگاه نسبت به باور عامه و ارزش شناسی، مطرح و بررسی شده اند.یافته ها: یافته های مطالعه نشان داد که هر یک از فرانظریه ها به پرسش های بنیادین پارادایمی پاسخ های متفاوتی می دهند و این تفاوت ها، جهت گیری روش شناختی پژوهش را شکل می دهد. همچنین، مقایسه فرانظریه تکوینی با فرانظریه های اثباتی، تفسیری و انتقادی، وجوه تشابه و تمایز میان آن ها را آشکار ساخت.نتیجه گیری: با توجه به اینکه مفروضه های فرانظریه ای، فعالیت های پژوهشی محقق، نحوه به کارگیری روش های پژوهش، چگونگی شناسایی جهان واقع و برون دادهای پژوهش را جهت می دهند، مفروضه های پارادایمی فرانظریه تکوینی، مبتنی بر جهان بینی توحیدی و دیدگاه فلاسفه اسلامی، می تواند به عنوان رهیافتی سودمند برای ورود به سطوح مختلف گفتمان علمی مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

فرا نظریه ، فرانظریه تکوینی ، روش شناسی تکوینی ، روش تجریدی تکوینی ، هستار انگاری توصیفی تطبیقی