بررسی و تحلیل باور به تقدیرگرایی در اندیشه حافظ ابرو در مشروعیت بخشی خاندان تیموری

هدف: شناسایی اندیشه تاریخ نگارانه حافظ ابرو و بررسی تاثیر انگاره های مشیتی و تقدیرگرایانه بر نگرش او در بازتاب رخدادهای تاریخی و نگارش اثر زبده التواریخ، با تمرکز بر چگونگی استفاده از تقدیرباوری برای موجه سازی مشروعیت حاکمیت تیموری.روش پژوهش: این پژوهش با رویکرد توصیفی–تحلیلی انجام شده و با بررسی گزارش های تاریخی حافظ ابرو در آثار او، به ویژه زبده التواریخ و مجمع التواریخ، تلاش کرده است نحوه بازتاب رخدادها و چارچوب فکری او را تحلیل کند.یافته ها: نتایج پژوهش نشان می دهد که بازتاب رخدادها در زبده التواریخ بر مبنای سه محور حکومت محوری، نخبه گرایی و تقدیرگرایی شکل گرفته است. حافظ ابرو در روایت تاریخ کوشیده دیدگاه های خود را در راستای اهداف طبقه حاکم، به ویژه مخدوم خود، توصیف و تفسیر کند. همچنین نمادها و روایات تاریخی در اندیشه او تحت تاثیر ویژگی های شخصی، سبک نگارش و گرایش به سنت تیموری قرار داشته و این عوامل در کنار یکدیگر به شکل گیری نوعی وقایع نگاری سیاسی در آثار او انجامیده است.نتیجه گیری: در نهایت می توان گفت که حافظ ابرو در گزارش های تاریخی خود به قدرت مطلقه موجود التزام داشته و با بهره گیری از رویکرد تقدیرگرایانه، به اعطای مشروعیت مذهبی– سیاسی به امرای تیموری و توجیه حکمرانی آنان پرداخته است. بدین ترتیب، تاریخ نگاری او در این دوران فراتر از روایت صرف وقایع، کارکردی ابزاری برای تثبیت و نهادینه سازی گفتمان قدرت و هژمونی سیاسی- مذهبی خاندان تیموری یافته است.

کلیدواژه ها:

تاریخ نگاری ، تیموریان ، زبده التواریخ ، حافظ ابرو ، تقدیرگرایی