تاثیر تغییرات اقلیمی بر جرایم زیست محیطی؛ با تکیه بر فقه، سیاست ها و قوانین کیفری ایران

هدف: هدف این پژوهش، بررسی تاثیرات تغییرات اقلیمی بر تحول ساختار جرایم زیست محیطی در ایران و آسیب شناسی کاستی های تقنینی و سیاست کیفری کشور در مقابله با جرایم نوظهور اقلیمی است.روش پژوهش: این پژوهش با بهره گیری از روش تحلیلی توصیفی و با استناد به منابع مکتوب و داده های میدانی انجام شده است. رویکرد تحلیلی انتقادی و تحلیل قوانین فعلی، پایه اصلی بررسی چالش های موجود در زمینه مقابله با جرایم زیست محیطی مرتبط با تغییرات اقلیمی بوده است.یافته ها: یافته های پژوهش نشان می دهد که نظام تقنینی و سیاست کیفری ایران در مواجهه با جرایم اقلیمی نوظهور با چالش های عمده ای همچون فقدان جرم انگاری اختصاصی، ضعف مکانیسم های پیشگیرانه و جبرانی، و ابهام در مرزبندی مسئولیت های حقوقی و کیفری روبرو است. همچنین، پژوهش ظرفیت های نظری فقه امامیه (از جمله قواعد لاضرر، تسبیب، اتلاف و حرمت افساد فی الارض) را به عنوان پایه ای محکم برای گسترش مسئولیت کیفری و طراحی سیاست های پیشگیرانه و جبرانی تحلیل کرده است.نتیجه گیری: نتیجه گیری پژوهش بر این امر تاکید دارد که مقابله موثر با جرایم نوپدید اقلیمی، مستلزم هم سویی نظام مند قواعد فقه امامیه با بازنگری راهبردی در متون تقنینی و تقویت تعامل بین قانون گذاران، فقها و متخصصان محیط زیست است. تدوین جرم انگاری های انعطاف پذیر و تضمین مکانیسم های بازگشت اکوسیستم ها، به عنوان پیش شرط تحقق سیاست جنایی محیط زیست پایدار و حفظ منافع جمعی و بین نسلی در شرایط بحران اقلیمی ضروری است.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیمی ، جرایم زیست محیطی ، محیط زیست ، سیاست جنایی ، فقه امامیه