درنگی در ماهیت ، حکم و آثار فقهی صیغه نود و نه ساله

هدف: این پژوهش با هدف اصلی واکاوی ماهیت فقهی-حقوقی نکاح موقتی که عرفا تحت عنوان «صیغه نود و نه ساله» شناخته می شود، صورت پذیرفته است. مسئله محوری تحقیق بر این محور استوار است که آیا طولانی بودن مدت این عقد، سبب خروج آن از شمول نکاح منقطع و ترتب احکام نکاح دائم می گردد؟ ضرورت این پژوهش از آن جهت است که در رویه عملی جامعه، چنین عقودی با ابهامات و پرسش های متعددی مواجه بوده و تعیین ماهیت دقیق شرعی آن، اثر مستقیمی بر حقوق و تکالیف طرفین دارد. روش پژوهش: در این راستا، با بهره گیری از روش توصیفی–تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای، دیدگاه های فقهی موجود و ادله آن ها مورد ارزیابی قرار گرفت. این روش امکان مقایسه نظام مند میان اقوال مختلف فقهی و سنجش استدلال های هر یک را فراهم می سازد. یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که شرط اصلی نکاح موقت، یعنی ذکر مدت معین، در این عقد محقق است و شارع حدی برای قلت یا کثرت این مدت تعیین نکرده است. بر این اساس، صرف طولانی بودن مدت نمی تواند موجب تغییر ماهیت عقد از نکاح منقطع به نکاح دائم گردد. نتیجه گیری: نتایج اصلی تحقیق عبارتند از: اولا، قول مشهور مبنی بر مصداق نکاح موقت بودن این عقد صحیح است؛ ثانیا، صحت و جایز بودن این نکاح شرعا ثابت گردید؛ ثالثا، آثار نکاح موقت بر آن مترتب می شود؛ و رابعا، اقوال مخالف (بطلان یا ترتب آثار دائم) قابل دفاع نیستند. بنابراین، این عقد از منظر مبانی شرعی، نکاح موقت محسوب شده و احکام مختص به آن بر آن جاری است. این نتیجه، مبنایی فقهی برای رفع ابهامات عرفی و حقوقی پیرامون چنین عقودی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

صیغه ، نکاح موقت ، متعه ، نکاح منقطع ، صیغه نود و نه ساله