طراحی مدل جامع مدیریت بحران مبتنی بر رویکرد سیستم های پویا با تاکید بر تاب آوری سازمانی: مطالعه موردی منطقه صنعتی مبارکه

این مطالعه در راستای ارتقای ظرفیت تصمیم گیری تحت عدم قطعیت در شهرهای صنعتی، یک چارچوب سیستمیک مبتنی بر سیستم های پویا ارائه می کند که مولفه های کلیدی مدیریت بحران (پیش بینی، آمادگی، پاسخ و بازیابی) را با ابعاد تاب آوری سازمانی ادغام نموده و با تکیه بر یافته های حاصل شده، به صورت مرحله ای از استخراج مولفه ها با ISM تا شبیه سازی سناریوها در قالب نمودارهای علت ومعلولی و ساختارهای جریان و انباشت پیش می رود. مطالعه موردی شهر مبارکه با حضور صنایع سنگین از جمله شرکت فولاد مبارکه و ظرفیت تولید سالانه ۷.۲ میلیون تن، به علت تنوع مخاطرات صنعتی نظیر نشتی های شیمیایی، حریق و انفجار انتخاب شده است. روش تحقیق ترکیبی ترتیبی اکتشافی با بهره گیری از ISM، تکنیک دلفی، مصاحبه های تخصصی با خبرگان و مطالعات کتابخانه ای پیاده سازی شد و جامعه آماری شامل متخصصان مدیریت بحران، مدیران ارشد سازمانی و کارشناسان ایمنی در شهر مبارکه می باشد. نتایج نشان می دهد یکپارچه سازی مدیریت بحران و تاب آوری سازمانی در چارچوب سیستم های پویا امکان تحلیل روابط غیرخطی، حلقه های بازخورد و تاخیرهای زمانی ذاتی را فراهم کرده و کارایی سیاست های پیشگیرانه و مداخلات پاسخ و بازیابی را به صورت محسوس ارتقاء می دهد؛ به ویژه در سناریوهای تلفیقی که تقویت مدیریت دانش، افزایش ظرفیت های زیرساختی و ارتقای هماهنگی بین سازمانی هم زمان اجرا می شود، کاهش زمان بازیابی (TTR)، افت خسارت اقتصادی و بهبود شاخص های آمادگی مشاهده گردید. چارچوب پیشنهادی به منظور کاربرد در شهرهای صنعتی مشابه، قابلیت تسهیل اولویت بندی سیاست ها، تحلیل حساسیت پارامترها و صحت سنجی تصمیمات اجرایی را دارد.

کلیدواژه ها:

مدیریت بحران ، تاب آوری سازمانی ، سیستم های پویا ، ISM ، مخاطرات صنعتی ، شهر مبارکه