ارزیابی تطبیقی نظام حکمرانی بازچرخانی پساب های صنعتی با استفاده از شاخص ترکیبی حکمرانی (CGI): تحلیل شکاف ساختاری ایران و ۱۰ کشورهای منتخب

با تشدید بحران جهانی آب و افت ساختاری آبخوان ها، بازچرخانی پساب های صنعتی به عنوان یکی از راهبردهای بنیادین در تحقق اقتصاد چرخشی و ارتقای امنیت آبی بخش تولید مطرح شده است. موفقیت در این حوزه نیازمند یک نظام حکمرانی کارآمد است که بتواند ابعاد حقوقی، نهادی، اقتصادی و فنی را هم راستا سازد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی تطبیقی نظام حکمرانی بازچرخانی پساب صنعتی در ایران و ۱۰ کشور منتخب (آلمان، فرانسه، ایتالیا، اسپانیا، ایالات متحده آمریکا، استرالیا، چین، ژاپن، کره جنوبی و ترکیه) با روش تحلیل اسنادی و با طراحی «شاخص ترکیبی حکمرانی (CGI[۱])» انجام شده است. نظام حکمرانی کشورها در ۵ بعد حقوقی، نهادی، اقتصادی، فنی و سیاستی بر مبنای طیف امتیازدهی (۰ تا ۵) سنجش شده و سپس داده ها در مقیاس (۰ تا ۱۰۰) نرمال سازی و ترکیب گردیدند. یافته ها نشان می دهد که کشورهای استرالیا، اسپانیا و آلمان با کسب بالاترین امتیاز در شاخص CGI، در پارادایم اقتصاد چرخشی قرار دارند. در مقابل، نظام حکمرانی ایران با کسب امتیاز کل ۲۲.۴، با شکاف ساختاری شدیدی نسبت به مرز پیشرو جهانی (با میانگین امتیاز ۸۴.۶) مواجه است. بیشترین میزان شکاف ساختاری ایران به ترتیب در ابعاد اقتصادی (شکاف ۷۶.۲)، حقوقی (شکاف ۷۲.۴) و نهادی (شکاف ۶۸.۰) شناسایی شد. نتایج دلالت بر آن دارد که جهت جبران عقب ماندگی ساختاری ایران، گذار از نگاه پروژه محور دفع محور به سمت حاکمیت تنظیم گر یکپارچه، تاسیس رگولاتور مستقل، اصلاح رژیم قیمت گذاری آب خام و تدوین استانداردهای کاربردمحور الزامی است. [۱] Composite Governance Index

کلیدواژه ها:

حکمرانی آب ، بازچرخانی پساب صنعتی ، شاخص ترکیبی حکمرانی (CGI) ، تحلیل شکاف ساختاری ، اقتصاد چرخشی آب.