مسئولیت پذیری اخلاقی مبتنی بر منظر «محبت» در آموزه های اخلاق وحیانی

سال انتشار: 1405
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 20

فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_RIGH-9-2_005

تاریخ نمایه سازی: 22 آبان 1405

چکیده مقاله:

محبت از بنیادی ترین مفاهیم نظام اخلاق اسلامی است که با فضیلت های ایمانی و اخلاقی پیوند دارد. با این حال، پژوهش های اخلاقی کمتر به تحلیل منسجم جایگاه محبت در شکل دهی زیست و مسئولیت اخلاقی و نقش آن در روابط اجتماعی و پرورش فضایل پرداخته اند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی–تحلیلی به واکاوی مفهوم محبت در متون قرآنی و روایی پرداخته و با تحلیل مفهومی و تفسیر موضوعی، مباحثی درباره فطرت انسانی، پیوند طینتی، الهام الهی و پیوند محبت با عقل و ایمان بررسی شده است. روش تحلیل بر استخراج مفاهیم کلیدی، طبقه بندی آنها در سطوح فطری، تکوینی و عقلانی و تبیین کارکرد اخلاقی هر سطح استوار است. یافته ها نشان می دهد محبت در متون اسلامی سه سطح اصلی دارد: محبت فطری که ریشه در گرایش طبیعی انسان به خیر، بقا و انس دارد؛ محبت الهی و تکوینی که از سوی خداوند در دل انسان ها افکنده می شود و موجب پیوند عمیق روحی میان آنان می گردد؛ و محبت عقلانی و ایمانی که ارادی و آگاهانه در مسیر خیر و کمال اخلاقی هدایت می شود. محبت در قرآن و حدیث دلایلی چندسطحی دارد که از پیوند فطرت، وحی و عقل شکل می گیرد و می تواند به عنوان یکی از اصول محوری در تبیین نظریه اخلاق اسلامی به کار رود.

نویسندگان

mohamadamin khansari

استادیار پژوهشگاه قرآن و حدیث

moslem mohammadi

گروه شیعه شناسی دانشکده الهیات دانشگاه تهران